Merkezi yönetimden taşraya yetki devrine "yetki genişliği" veya "yetki devolüsyonu" denir
Yetki genişliği , merkezî birimlerin, taşradaki temsilciliklerine yetkilerini devrederek onlara geniş yetki ve çalışma alanı sağlamasıdır. Bu yetki, aslında merkeze ait olup, taşradaki yönetici tarafından merkez adına kullanılır
Yetki devolüsyonu ise, egemen bir devletin merkezî hükûmetinden bölgesel veya yerel düzeydeki idari bölümlere birtakım yetkilerin yasal olarak devredilmesidir. Bu, bir tür idari adem-i merkeziyetçiliktir
Merkezi süreç yönetimi, tüm önemli kararların merkezi bir otorite tarafından alındığı bir yönetim biçimidir. Merkezi olmayan süreç yönetimi ise kararların kurumun çeşitli düzeylerinde alındığı bir yönetim biçimidir. Merkezi olmayan süreç yönetiminin bazı avantajları şunlardır: Çalışan motivasyonu: Alt düzey yöneticiler arasında iş tatminini artırır. Daha hızlı karar alma: Ortaya çıkan sorunlar ekip içerisindeki her bir çalışanın fikri alınarak daha hızlı ve doğru kararların alınmasını sağlar. Çeşitlendirme ve büyüme: Şirketlerin her departmanı kendi yaratıcı yeteneğini gerçekleştirmek için yeterli bağımsızlığa kavuşur. Ancak, merkezi olmayan yönetim sistemleri dış güçlere karşı daha duyarlı olabilir ve koordinasyon zorlukları yaşayabilir.
Merkezi teşkilat, bir devletin yönetim yapısının merkez binalarını ve bu binalarda bulunan bakanlık, müsteşarlık, genel müdürlük gibi birimleri ifade eder. Taşra teşkilatı ise bu merkez binaların dışında kalan, il müdürlükleri, ilçe müdürlükleri gibi birimleri kapsar. Türkiye'de merkezi idarenin taşra teşkilatı şu birimlerden oluşur: İl idaresi. İlçe idaresi. Bucak idaresi. Bölgesel örgütler.
Merkezi yönetim, kamu hizmetlerinin tek bir merkeze bağlı olarak çeşitli kuruluş, organ ve birimlerce yerine getirildiği bir yönetim biçimidir. Yerel yönetim ise, ülke sınırları içinde yaşayan insanların kolektif ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulmuş örgütlenmelerdir. Merkezi yönetim ve yerel yönetim arasındaki ilişki, farklı modellerle açıklanabilir: Temsilcilik modeli: Yerel yönetimler, merkezi yönetimin bir temsilcisidir. Ortaklık modeli: Yerel yönetimler, merkezi yönetimin ortağıdır. Güç-bağımlılık, denge-karşılıklı kozlar modeli: İlişkiler, karşılıklı pazarlıklar ve bağımlılıklar esasına dayanır. Vekâlet modeli: Merkezi yönetim ve yerel yönetim ilişkisi, müvekkil-vekil ya da efendi-hizmetçi ilişkisine benzer.
Merkezi idarenin taşra teşkilatı şu birimlerden oluşur: İl idaresi. İlçe idaresi. Bucak idaresi. Bölgesel örgütler. Bu birimler, merkezi idarenin taşradaki uzantısı olup, aynı devlet tüzelkişiliğinin içerisinde yer alırlar.
Merkezi yönetimin bazı yetkilerini taşradaki memurlarına devretmesi, yetki genişliği olarak adlandırılır. Bu durumun bazı sonuçları şunlardır: İşlerin daha kısa sürede yürütülmesi. Merkezin taşradaki gereksiz işlerle uğraşmasının azalması. Merkezi yönetimin vatandaşlara daha yakın hale gelmesi. Yetkili personel sayısının artması. Yetki devreden merkezi yönetim, hiyerarşik denetimini sürdürür. Ancak, yetki genişliği merkeziyetçiliğin bir biçimi olarak da görülebilir ve merkezi birimlerle yereldeki yöneticiler arasında yetki çatışmalarına yol açabilir.
Merkezi sistem ile yönetim, kamu hizmetlerinde birlik ve bütünlüğü sağlamak amacıyla, söz konusu hizmetlere ilişkin karar ve faaliyetlerin, merkezi hükümet ve onun hiyerarşik yapısı içinde yer alan örgütlerce yürütülmesi demektir. Merkezi yönetim sisteminin bazı özellikleri: Kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme. Karar alma yetkisinin merkezi organların elinde bulunması. Kamu hizmetleri için gerekli gelir ve giderlerin merkezden yönetilmesi. Merkezi yönetim sistemi, "siyasi" ve "idari" olmak üzere ikiye ayrılır. Siyasi merkeziyetçilik: Bir ülkede yasama organının ve hükümetin tek olması, dolayısıyla siyasi otoritenin tamamen merkezdeki idarede toplanmasıdır. İdari merkeziyetçilik: Kamu otoritesinin merkezileştirilmesini gerektirir. Merkezi yönetim, "yetki genişliği" ve "yetki devri" gibi yollarla yumuşatılabilir.
Merkezci yönetim ve merkeziyetçi yönetim kavramları farklı anlamlara sahiptir: Merkezci yönetim: Toplumsal eşitliğin yanı sıra belirli bir sosyal hiyerarşinin kabul edilmesini veya desteklenmesini içeren siyasi bir bakış açısı veya duruş olarak tanımlanır. Merkeziyetçi yönetim: Kamu hizmetlerinde birlik ve bütünlüğü sağlamak amacıyla, karar ve faaliyetlerin merkezi hükümet ve onun hiyerarşisine bağlı örgütlerce gerçekleştirilmesi sistemidir. Merkeziyetçi yönetim, "siyasi" ve "idari" olmak üzere ikiye ayrılır: Siyasi merkezden yönetim: Tek bir yasama ve yürütme organını, dolayısıyla tek bir siyasi otoritenin varlığını ifade eder. İdari merkezden yönetim: Kamu hizmetlerine ilişkin karar ve politikaların merkeze bağlı birim ve organlarca yerine getirilmesidir.
Hukuk
Mediamarkt'tan alınan ürün başka mağazadan iade edilir mi?
Meslek odası ve meslek birliği arasındaki fark nedir?
Lâyihanın amacı nedir?
Kıymet Takdiri itirazında mahkeme nasıl karar verir?
Milli egemenlik nedir kısaca?
Mal beyanında araç nasıl yazılır?
Maaş haciz cevap yazısı nasıl yazılır?
Meloni nasıl başbakan oldu?
Mernis adresine tebligat yapılırsa ne olur?
Maddi hatalar ne zaman düzeltilir?
Mazeret dilekçesi muhabere ne demek?
Malikâne ve iltizam sistemi arasındaki fark nedir?
Merkezci parti ne demek?
Medeni hukuk nedir kısaca?
Made in Türkiye logosu nasıl kullanılır?
Merkezi yönetimden taşraya yetki devrine ne denir?
MGK'nın yerine ne geldi?
Maddi ve şekli vergi hukuku nedir?
Mesafeli satış sözleşmesi nasıl eklenir?
Lozan Antlaşmasında teset ne demek?
Milli Eğitim Bakanlığı'na şikayet edince ne olur?
Lozan Barış Antlaşması tarihi nedir?
Marketlerde mentollü sigara var mı?
Mecelleye göre genel hükümler nelerdir?
Memur annelere yarım gün çalışma hakkı ne zaman?
Manisa Alaşehir 1 Ulaştırma Tabur Komutanlığı nereye gönderiyor?
Mahrem ve özel hayat arasındaki fark nedir?
Mersis ve Mernis aynı şey mi?
Mahkeme kararı sorgulama nasıl yapılır?
Milletvekili bitince emekli oluyor mu?
Memur istifa dilekçesi kaç gün önceden verilir?
Libya neden iki başkentli?
Limited şirket ortaklıktan çıkma davası nasıl açılır?
Mal beyanında üst yazı ne yazılır?
Menfi ve müspet zarar zamanaşımı süresi ne kadardır?
Laikliğin ilk adımı nedir?
Mehil vesikası talebi dilekçesi nereye verilir?
Mal beyanı hangi durumlarda verilir?
Migros part time çalışanları kaç saat çalışır?
Makul süre ne demek hukukta?