Mecelle'nin bazı genel hükümleri :
Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye olarak da bilinen Mecelle, 1868-1876 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenen İslami özel hukuk (medeni hukuk) kuralları kodeksidir. Özellikleri: Toplam madde sayısı: 1851. Bölümler: Bir giriş bölümü ve 16 ana bölümden oluşur. Kullanım alanı: Osmanlı İmparatorluğu'nun son yarım yüzyılında şer'i mahkemelerde hukuki dayanak olarak kullanılmıştır. Etkisi: Osmanlı İmparatorluğu yıkıldıktan sonra halef devletlerin çoğunda (Türkiye, Arnavutluk, Lübnan, Suriye, Irak, Kıbrıs, Filistin Mandası ve İsrail gibi) medeni hukukun temelini oluşturmuştur. Yürürlükten kaldırılması: 4 Ekim 1926'da Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Ahmet Cevdet Paşa, Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye'de (Mecelle) aşağıdaki konuları ele almıştır: Borçlar hukuku: Büyü, icar (kira), kefalet, havale, rehin, emanet, hibe, gasp ve itlaf. Eşya hukuku: Enva-ı şirket (ortaklık çeşitleri), vekâlet, sulh ve ibra, ikrar (borcu kabul etme). Yargı hukuku: Dava, beyyinat ve tahlif (kanıt ve delil), kaza (yargı). Mecelle, 16 kitap ve 1851 maddeden oluşmaktadır.
Mecelle, 1926 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Türk Medeni Kanunu'nu kabul etmesiyle birlikte yürürlükten kaldırılmıştır. Mecelle'nin kaldırılmasının nedeni, modernleşme sürecinde Batı tarzı hukuk sistemlerine geçiş olarak belirtilmiştir.
Mecelle, Sultan Abdülaziz döneminde yürürlüğe girmiştir. Mecelle'nin ilk kitabı, 20 Nisan 1869 tarihli padişah tasdikiyle kanunlaşmış ve yürürlüğe girmiştir. Mecelle'nin tamamı, yaklaşık sekiz yıllık bir süreçte yürürlüğe girmiştir.
Mecelle ve Türk Medeni Kanunu arasındaki temel farklar şunlardır: Hukuk Sistemi: Mecelle, İslam hukukunun etkileriyle hazırlanmıştır. Türk Medeni Kanunu, Avrupa hukukunun etkileriyle hazırlanmıştır. Aile Hukuku: Mecelle, aile hukukunda erkeğin üstünlüğüne dayanan bir düzen öngörür. Türk Medeni Kanunu, ailede kadın-erkek eşitliği sağlar, resmi nikah zorunluluğu getirir ve tek eşle evlilik esasını benimser. Miras Hukuku: Mecelle, mirasta erkek lehine bir paylaşım öngörür. Türk Medeni Kanunu, mirasta kadın-erkek eşitliği sağlar. Borçlar Hukuku: Mecelle, borç ilişkilerini daha geleneksel bir şekilde düzenler. Türk Medeni Kanunu, borç ilişkilerini daha liberal bir şekilde düzenler. Türk Medeni Kanunu, 17 Şubat 1926'da İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak TBMM'de kabul edilmiş ve 4 Ekim 1926'da yürürlüğe girmiştir.
Mecelle'nin 1851 madde olmasının nedeni, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yarım yüzyılında şer'i mahkemelerde hukuki dayanak olarak hizmet etmek üzere, İslami özel hukuk (medeni hukuk) kurallarını maddeler halinde düzenlenmiş analitik ve pozitif bir hukuk sistemi olarak bir araya getirme çabasıdır. Mecelle, bir giriş bölümü ve genel hukuk ilkelerini içeren 99 madde ile başlar.
Mecelle, 1868-1876 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenen İslami özel hukuk (medeni hukuk) kuralları kodeksidir. Mecelle'nin önemi: İlk kanunlaştırma örneği: İslam dünyasında fıkıh kitaplarındaki şer'i hükümleri kanun maddeleri halinde ilk defa tedvin etmiştir. Modern hukuk sistemi: Maddeler halinde düzenlenmiş analitik ve pozitif bir hukuk sistemi oluşturma çabasıdır. Etkisi: I. Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılmasına rağmen, halef devletlerinin çoğunda (Mısır hariç) kalıcı bir etki bırakmıştır. Hukuk kültürüne katkı: Sonraki birçok kanunlaştırma çalışmasına ilham kaynağı olmuştur. Mecelle, 1926 yılında Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Hukuk
Mediamarkt'tan alınan ürün başka mağazadan iade edilir mi?
Meslek odası ve meslek birliği arasındaki fark nedir?
Lâyihanın amacı nedir?
Kıymet Takdiri itirazında mahkeme nasıl karar verir?
Milli egemenlik nedir kısaca?
Mal beyanında araç nasıl yazılır?
Maaş haciz cevap yazısı nasıl yazılır?
Meloni nasıl başbakan oldu?
Mernis adresine tebligat yapılırsa ne olur?
Maddi hatalar ne zaman düzeltilir?
Mazeret dilekçesi muhabere ne demek?
Malikâne ve iltizam sistemi arasındaki fark nedir?
Merkezci parti ne demek?
Medeni hukuk nedir kısaca?
Made in Türkiye logosu nasıl kullanılır?
Merkezi yönetimden taşraya yetki devrine ne denir?
MGK'nın yerine ne geldi?
Maddi ve şekli vergi hukuku nedir?
Mesafeli satış sözleşmesi nasıl eklenir?
Lozan Antlaşmasında teset ne demek?
Milli Eğitim Bakanlığı'na şikayet edince ne olur?
Lozan Barış Antlaşması tarihi nedir?
Marketlerde mentollü sigara var mı?
Mecelleye göre genel hükümler nelerdir?
Memur annelere yarım gün çalışma hakkı ne zaman?
Manisa Alaşehir 1 Ulaştırma Tabur Komutanlığı nereye gönderiyor?
Mahrem ve özel hayat arasındaki fark nedir?
Mersis ve Mernis aynı şey mi?
Mahkeme kararı sorgulama nasıl yapılır?
Milletvekili bitince emekli oluyor mu?
Memur istifa dilekçesi kaç gün önceden verilir?
Libya neden iki başkentli?
Limited şirket ortaklıktan çıkma davası nasıl açılır?
Mal beyanında üst yazı ne yazılır?
Menfi ve müspet zarar zamanaşımı süresi ne kadardır?
Laikliğin ilk adımı nedir?
Mehil vesikası talebi dilekçesi nereye verilir?
Mal beyanı hangi durumlarda verilir?
Migros part time çalışanları kaç saat çalışır?
Makul süre ne demek hukukta?