Manda ve himaye arasındaki temel farklar şunlardır:
Yönetim Şekli :
Bağımsızlık Hedefi :
Kontrol Alanı :
Uluslararası ve İkili Anlaşma :
Himaye kelimesi, Arapça kökenli olup iki farklı anlama gelir: 1. Koruma, gözetme, esirgeme, koruyuculuk, gözetim. 2. Bir devletin, kendi varlığını korumakla birlikte bir antlaşma ile kendisinden daha kuvvetli bir devletin koruması altına girmesi, iç ve dış güvenliğinin bu devlet tarafından sağlanması durumu. Ayrıca, uluslararası ilişkilerde devletlerin birbirini tek taraflı olarak koruma alması uygulamasına da himaye denir.
Hayır, Sivas Kongresi'nde manda ve himaye kabul edilmemiştir. 8-9 Eylül 1919 tarihlerinde gerçekleşen kongrede, Mustafa Kemal Paşa'nın konuşmasıyla manda fikri reddedilmiş ve "Ya İstiklal, ya ölüm" parolası kabul edilmiştir.
Manda ve himaye ilk kez 23 Temmuz 1919 tarihinde toplanan Erzurum Kongresi'nde reddedilmiştir.
Erzurum Kongresi'nde manda ve himaye, Türk milletinin özgürlük ve bağımsızlık ilkeleriyle bağdaşmayacağı ve devletin bağımsızlığını ve istiklalini engelleyeceği için reddedilmiştir. Kongrede benimsenen “milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” anlayışı, bu reddin temel felsefesi olmuştur. Manda ve himaye düşüncesi, daha sonra Sivas Kongresi'nde de tekrarlanmış ve Misak-ı Millî ruhunun oluşmasına katkı sağlamıştır.
Manda, kendisini yönetecek durumda olmayan az gelişmiş ülkelerin, kendi kendilerini yönetecek bir düzeye ulaşana kadar büyük devletler tarafından yönetilmesini temsil eder. Bu kavram, ilk kez 1919 yılında toplanan Paris Barış Konferansı'nda gündeme gelmiş ve 28 Haziran 1919'da imzalanan Milletler Cemiyeti Sözleşmesi'nin 22. maddesinde resmen tanımlanmıştır. Manda sistemi, A, B ve C sınıfı olarak üçe ayrılmıştır: A Sınıfı: Osmanlı'dan ayrılan Arap ülkeleri (Irak ve Filistin mandası Büyük Britanya'ya, Suriye mandası Fransa'ya verilmiştir). B Sınıfı: Almanya'nın Afrika'daki eski sömürgeleri (Tanganika Büyük Britanya'ya, Ruanda-Urundi Belçika'ya verilmiştir). C Sınıfı: Okyanusya'daki bazı adalar ve Güneybatı Afrika (şimdi Namibya) bölgesi.
Sivas Kongresi'nde manda ve himaye, ulusal bağımsızlık düşüncesinin benimsenmesi ve tam egemenliğin sağlanması amacıyla reddedilmiştir. Manda ve himaye fikrine karşı çıkan delegeler, bu durumun düşmana ülkenin teslim edilmesi anlamına geleceğini savunmuşlardır: > "Paşam, delegesi bulunduğum Tıbbiyeliler beni buraya bağımsızlık davamızı başarmak yolundaki mesaiye katılmak üzere gönderdiler. Mandayı kabul edemem. Eğer kabul edecek olanlar varsa, bunları her kim olursa olsun şiddetle reddederiz. Farzı mahal, manda fikrini siz kabul ederseniz sizi de reddeder, Mustafa Kemal’i vatan kurtarıcı değil vatan batırıcı olarak adlandırır ve tel’in ederiz." Mustafa Kemal Paşa, bu sözler üzerine "Arkadaşlar, gençliğe bakın. Türk milli bünyesindeki asil kanın ifadesine dikkat edin. Evlat, müsterih ol. Gençlikle iftihar ediyorum ve gençliğe güveniyorum. Biz azınlıkta kalsak dahi mandayı kabul etmeyeceğiz. Parolamız tek ve değişmez. Ya İstiklal ya ölüm" diyerek tam bağımsızlık hedefini vurgulamıştır.
Hayır, himaye ve koruma aynı şey değildir. Koruma kelimesi, genel olarak bir devletin veya kişinin başka bir devleti veya kişiyi gözetmesi, esirgemesi ve ona yardım etmesi anlamına gelir. Himaye ise, bir devletin bağımsızlığını ve egemenliğini koruması için başka bir devletin korumasını kabul ettiği bir uygulamadır. Dolayısıyla, koruma daha geniş bir kavramken, himaye belirli bir siyasi ve hukuki ilişki türünü ifade eder.
Hukuk
Mazeret dilekçesi nasıl yazılır?
Memurlara 1 kademe ne zaman verilir?
Migem ruhsat sorgulama nasıl yapılır?
Manisa'da hangi komando tugayı var?
Milli egemenlik ilkesi hangi ilkeyi tamamlar?
Mahkeme karar tutanağı nereden alınır?
Mal sahibi olmak ne demek?
Mazeretli tayin kaç yılda bir yapılır?
Maaş 1 gün geç yatarsa tazminat alınır mı?
Mehmet Yakup Yılmaz neden kovuldu?
Mediamarkt'tan alınan ürün başka mağazadan iade edilir mi?
Meslek odası ve meslek birliği arasındaki fark nedir?
Lâyihanın amacı nedir?
Kıymet Takdiri itirazında mahkeme nasıl karar verir?
Milli egemenlik nedir kısaca?
Mal beyanında araç nasıl yazılır?
Maaş haciz cevap yazısı nasıl yazılır?
Meloni nasıl başbakan oldu?
Mernis adresine tebligat yapılırsa ne olur?
Maddi hatalar ne zaman düzeltilir?
Mazeret dilekçesi muhabere ne demek?
Malikâne ve iltizam sistemi arasındaki fark nedir?
Merkezci parti ne demek?
Medeni hukuk nedir kısaca?
Made in Türkiye logosu nasıl kullanılır?
Merkezi yönetimden taşraya yetki devrine ne denir?
MGK'nın yerine ne geldi?
Meslek memurları hangi statüde?
Maddi ve şekli vergi hukuku nedir?
Mesafeli satış sözleşmesi nasıl eklenir?
Lozan Antlaşmasında teset ne demek?
Milli Eğitim Bakanlığı'na şikayet edince ne olur?
Lozan Barış Antlaşması tarihi nedir?
Marketlerde mentollü sigara var mı?
Mecelleye göre genel hükümler nelerdir?
Memur annelere yarım gün çalışma hakkı ne zaman?
Manisa Alaşehir 1 Ulaştırma Tabur Komutanlığı nereye gönderiyor?
Mahrem ve özel hayat arasındaki fark nedir?
Mersis ve Mernis aynı şey mi?
Mahkeme kararı sorgulama nasıl yapılır?