Nesne ve dolaylı tümleç cümlenin farklı işlevlere sahip ögeleridir.
Nesne , öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir ve yükleme sorulan "ne, neyi, kimi?" sorularıyla bulunur. İki türde incelenir:
Dolaylı tümleç ise yüklemin anlamını yer, bulunma ve yönelme açısından tamamlayan öğedir. Yükleme sorulan "nereye, nerede, nereden; kime, kimde, kimden" sorularının yanıtlarıdır. Örnek: "Annem bu meyveleri semt pazarından aldı" cümlesinde "semt pazarından" dolaylı tümleçtir.
Cümlede dolaylı tümlecin yerini tutan zarflar, yer-yön zarflarıdır. Örnekler: - Yukarı çıktık. - Aşağıya indim.
Doğrudan Anlatım Örnekleri: "Çiçero’nun ‘Bir yerde yaşam varsa orada umut da vardır.’ sözü çok hoşuma gider." "Kadın, arkadaşının kulağına eğilerek: ‘Birazdan kalkalım mı?’ diye fısıldadı." "Babam: ‘Alışverişe gitmeden önce ihtiyaç listesini hazırla.’ dedi." "Anne, ‘Akşam yemeğine ne istersin?’ diye sordu." Dolaylı Anlatım Örnekleri: "Bu akşamki davete katılamayacağını bildirdi." "Alınan kararlara özenle uyulması gerektiğini ima etti." "Doktor, erken teşhis sayesinde tedaviye cevap verdiğini söyledi." "Maria, kitabı çok sevdiğini belirtti." Doğrudan anlatım, bir sözün herhangi bir değişikliğe uğratılmadan, olduğu gibi verilmesidir ve genellikle tırnak içinde gösterilir.
Dolaylı tümleç, -e, -de, -den eklerini alır. "-e" eki, yönelme anlamını ifade eder. "-de" eki, bulunma anlamını ifade eder. "-den" eki, ayrılma (uzaklaşma) anlamını ifade eder. Bu ekleri alan sözcükler, cümlede zaman veya durum bildirirse zarf tümleci olur.
Dolaylı kelimesi, doğrudan doğruya olmayan, dolayısıyla olan, vasıtalı anlamına gelir.
Nesne ve dolaylı tümleç cümlede farklı yöntemlerle bulunur: 1. Nesne: Cümlede öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir. - Örnek: "Ayşe kitabı uzun zamandır istiyordu." cümlesinde "kitabı" sözcüğü belirtili nesnedir. 2. Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı): Yüklemi yer yön açısından tamamlayan öğedir. - Örnek: "Arkadaşımla pastanede buluşacağız." cümlesinde "pastanede" sözcüğü dolaylı tümleçtir.
Doğrudan (direkt) ve dolaylı ifadeleri farklı bağlamlarda farklı anlamlara gelebilir. Doğrudan anlatım, bir sözün, herhangi bir değişikliğe uğratılmadan, söylendiği gibi verilmesidir. Dolaylı anlatım, bir kişinin sözünün, söylendiği biçimde değil, bazı değişiklikler yapılarak aktarıldığı cümlelerdir. Doğrudan tedarik, şirketin sattığı malların ve hizmetlerin üretiminde doğrudan kullanılan malzemelerin ve işçiliğin satın alınmasını içerir. Dolaylı tedarik, şirketin çalışmasını sağlamak için önemli olan ancak temel ürünlerin veya hizmetlerin üretimine doğrudan girmeyen mal ve hizmetlerin satın alınmasını içerir.
Edat tamlayıcısı ve dolaylı tümleç arasındaki fark, onların cümledeki işlevlerine ve yükleme sorulan sorulara dayanır. Dolaylı tümleç, yüklemi yer, bulunma ve yönelme açısından tamamlayan ögedir. Edat tamlayıcısı ise, yüklemi araç, birliktelik ve amaç gibi yönlerden tamamlayan ögelerdir. Örnekler: 1. Dolaylı Tümleç: - "Annem bu meyveleri semt pazarından aldı." cümlesinde "semt pazarından" sözcüğü, yükleme sorulan "nereden" sorusuna cevap verdiği için dolaylı tümleçtir. 2. Edat Tamlayıcısı: - "Emre Bey, İstanbul'a uçakla gitti." cümlesinde "uçakla" sözcüğü, yükleme sorulan "ne ile" sorusuna cevap verdiği için edat tamlayıcısıdır.
Blog
Nikbin ne demek şiirde?
Nesne ve dolaylı tümlecin farkı nedir?
Muvaffak ne anlama gelir?
Miralay ne demek?
Muallim-i Sani ve Muallim-i Salis kimdir?
Mustafa isminin kökeni ve tarihi nedir?
Muafiyet ve muaf tutulmak aynı şey mi?
Mihnet ne anlama gelir?
Noktalama işaretlerinin şiirde kullanımı ne zaman başladı?
Months nasıl kullanılır?
O harfiyle başlayan meyve ve eşya nedir?
Nezih ne anlama gelir?
O hangi zamir ve sıfat?
Minnettarım ne anlama gelir?
Milletvekili mi millet vekili mi?
Nazenin kız ne demek?
Muzari fiil nasıl çekilir?
Nil ne anlama gelir?
Muvacehe ne demek?
Nizam nedir?
Mi amor ne anlama gelir?
Nasihat ve öğüt cümle içinde nasıl kullanılır?
MKE tabanca satışı var mı?
Noel neyi temsil eder?
Mezar taşı yaptırmak için ne gerekli?
Nesir ve mensur aynı şey mi?
Mümeyyiz olmak için kaç yaş?
Monaco kaç km2?
O noktalama işareti nerede kullanılır?
Miladi takvim başlangıcı nedir?
Muhatabı kesmek ne demek?
Milano sigara üzümlü mü?
Nahif bir insan ne demek?
Muhik ne demek?
Mürşit ne iş yapar?
Meğer ile ilgili cümleler nelerdir?
Neighbourhood ne demek?
Mutmain ve itminan aynı mı?
MNG kargoda M ne anlama gelir?
Nice mutlu senelere nasıl yazılır?