Lozan Barış Antlaşması'nda kapitülasyonlar, 24 Temmuz 1923 tarihinde tamamen kaldırılarak yürürlükten çıkarılmıştır
Lozan Antlaşması'nın 4. maddesi, antlaşma metni ile haritalar arasında uyuşmazlık olması durumunda antlaşma metninin geçerli olacağını belirtir. Antlaşmanın 5. maddesi ise, sınır çizme komisyonunun oluşturulmasını öngörür. Lozan Antlaşması'nın diğer maddeleri hakkında bilgi almak için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: ismetinonu.org.tr; tr.wikipedia.org; apm.org.tr.
Lozan Antlaşması'nın TBMM'de onaylanması, 23 Ağustos 1923 tarihinde gerçekleşmiştir. Antlaşma, tüm tarafların onayladığına dair belgelerin resmi olarak Paris'e iletilmesinin ardından, 6 Ağustos 1924 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
I. Dünya Savaşı sonrasında imzalanan barış antlaşmalarının ortak özellikleri şunlardır: Toprak kayıpları: Yenilen devletler, genellikle büyük toprak kayıpları yaşadı. Askeri kısıtlamalar: Ciddi askeri kısıtlamalar getirildi. Savaş tazminatları: Savaş tazminatı ödeme yükümlülüğü getirildi. Ekonomik yükümlülükler: Ekonomik yükümlülükler ve yaptırımlar uygulandı. Milletler Cemiyeti tüzüğü: Antlaşmaların ilk maddeleri, Milletler Cemiyeti’nin tüzüğü olacak şekilde düzenlendi. Bu antlaşmalar, II. Dünya Savaşı'na zemin hazırlamıştır.
Kapitülasyon, bir devletin bir anlaşmaya bağlı olarak başka devletlere tanıdığı iktisadi, sosyal ve bazen siyasi ayrıcalıklara denir. Kapitülasyonlar, geniş ve dar anlamda tanımlanabilir: Geniş anlamda kapitülasyonlar, Avrupalı devletlerin kendi ülkeleri dışındaki yurttaşlarına, bulundukları devletin yetkilerinin dışında kalmak ve kendi devletlerinin yetkisine bağımlı olmak biçiminde elde ettikleri ayrıcalıklar ile ticaret ve gümrük konularında elde ettikleri kolaylıklar ve imtiyazları kapsar. Dar anlamda kapitülasyonlar, 16. yüzyıldan itibaren Avrupalı güçlerle Osmanlı Devleti arasında imzalanan anlaşmaları ifade eder. Kapitülasyonlar genellikle şu ayrıcalıkları içerir: Kişisel ayrıcalıklar: İbadet özgürlüğü, kendi dinsel yöneticilerini seçme hakkı, mabetlerde dokunulmazlık, yeni kiliseler inşa etme hakkı. Adli ayrıcalıklar: Kendi dinine göre yargılanma. Ekonomik ayrıcalıklar: Vergi indirimi veya denetim serbestliği gibi ticaret yapma kolaylıkları. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin çöküşünde önemli bir rol oynamış ve 1923'te Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır.
Lozan Antlaşması'nın "son barış antlaşması" olarak adlandırılmasının nedeni, I. Dünya Savaşı'nın son barış antlaşması olmasıdır. Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileri ile İngiltere, Fransa, SSCB, Japonya, Bulgaristan, İtalya, Romanya, Yugoslavya, Yunanistan, Belçika ve Portekiz arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Sevr Antlaşması geçersiz sayılmış, Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırları belirlenmiş, kapitülasyonlar kaldırılmış, boğazlar meselesi çözülmüş ve azınlıkların durumu düzenlenmiştir.
Kapitülasyonların kaldırılması, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması ile gerçekleşmiştir. Lozan Antlaşması'nın özel hükümler bölümündeki 28. madde, "Yüksek akit taraflar, Türkiye'de kapitülasyonların bütün nokta-i nazarlardan tamamen ilgasını her biri; kendisine taallûku cihetinden kabul ettiklerini beyan ederler" hükmünü getirmiştir.
Kapitülasyonların kaldırıldığını ilk kabul eden devlet, Ankara Hükümeti olmuştur. 9 Eylül 1914 tarihinde, İttihat ve Terakki Hükümeti kapitülasyonların kaldırıldığını tüm elçiliklere bildirmiştir. Kapitülasyonların gerçek anlamda kaldırılması ise 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile mümkün olmuştur.
Hukuk
Mersis firma durum belgesi ne işe yarar?
Merkezi yönetim ve yerel yönetim nedir?
Lozan Barış Antlaşması'nda kapitülasyonlar nasıl kaldırılmıştır?
Mehil Vesikası nasıl alınır?
Mahalli idareler nelerdir?
Manda ve himaye ilk kez nerede reddedilmiştir?
Mal rejimi davasında cevap dilekçesi ne zaman verilir?
Merkez sağda hangi ittifak var?
Mevsimlik işçinin kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Malatya askeri birlikler nelerdir?
Milli Güvenlik Konseyini kim kurdu?
Maddi ve manevi tazminat anlaşması nasıl yapılır?
Memur hastalık iznini nasıl alır?
Mersin icra daireleri nereye taşındı?
Lübnan neden parlamenter cumhuriyet?
Meşruiyet ne anlama gelir?
Medya Haber hangi partinin kanalı?
Mehil Vesikası için hangi mahkeme?
Memurlar üst üste kaç gün işe gelmezse?
Kışlasız bedelli askerlik neden hala komisyonda?
Menfi tespit ve istirdat arasındaki fark nedir?
Maddi ve hukuki vakıalar nelerdir?
Mahkemede nasıl davranmalı?
Mal bildiriminde kurum sicil no mu emekli sicil no mu?
Kız çocuğu askere gidebilir mi?
Mazeret dilekçesi pul gerektirir mi?
Legal ne anlama gelir?
Mezar yapımı için hangi yerler uygun?
Matrah artırımı yapılan yıl müteselsil sorumluluk nedir?
Mera kanununa göre mera olarak tahsis edilen araziler hangi amaçlarla kulla..
Memur sigorta girişi geriye dönük sayılır mı?
Marmaray kimlere ücretsiz?
Merkez Partisi ne zaman kuruldu?
Lütfen geçerli bir TC kimlik numarası girin ne demek?
Memurlarla işçiler aynı sendikaya üye olabilir mi?
Menfi Tespit Davasını kim açar?
Kısıtlı adayı ne demek?
Meşru savunmada ceza verilir mi?
Mal ayrılığı rejimi dava dilekçesi nasıl yazılır?
Mal beyanı dosyaya konur mu?