Menfi tespit davasında hükümsüzlük, genellikle senedin veya borcun hükümsüz olduğu durumlarda söz konusu olur. Bu durumlar şunlardır:
Ayrıca, takip konusu alacağın muaccel olmaması veya takip konusu yapılamayacak olması da menfi tespit davasına konu olabilir
Menfi tespit davasının hükümsüzlüğü için, bu durumların güçlü delillerle ortaya konulması ve mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alınması gereklidir
Kesin hükümsüzlük (mutlak butlan), bir hukuki işlemin kurucu unsurları tamam olmakla beraber, genel geçerlilik şartlarından kamu düzenini ilgilendirecek önemdeki şartların eksik olması durumunda ortaya çıkar. Kesin hükümsüzlüğü gerektiren sebepler şunlardır: - İrade beyanı sahibinin tam ehliyetsizliği; - İşlemin muvazaalı olması; - İşlem konusunun emredici hukuk kuralları, genel ahlak, kişilik hakları ve imkansız olması; - Geçerli şekil şartına uyulmaması; - Tasarruf işlemlerinde tasarruf yetkisinin olmaması. Kesin hükümsüzlük, her zaman ve herkes tarafından ileri sürülebilir ve hakim tarafından re'sen dikkate alınır.
Hayır, 89/3 menfi tespit davası borçluya karşı açılmaz. 89/3 menfi tespit davası, borçlu olduğu iddia edilen ve alacaklı olduğunu iddia eden kişiler tarafından, yani aslında üçüncü kişiler tarafından açılır. Bu dava, üçüncü kişinin, kendisine tebliğ edilen üçüncü haciz ihbarnamesine itiraz etmek ve zimmetinde para ya da mal bulunmadığını iddia etmek amacıyla açılır. Menfi tespit davası açma süresi, üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 gündür ve bu süre hak düşürücüdür.
Menfi tespit davası, kişinin borçlu olmadığının tespiti için açtığı bir davadır. Menfi tespit davasının bazı özellikleri: Dava türleri: İcra takibinden önce veya sonra açılabilir. Amaç: Borçlunun maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını genel mahkemelerde tespit ettirmek. Sonuç: Dava alacaklı lehine sonuçlanırsa, icra takibi dayanaksız kalır ve borçlu borcu ödemekten kurtulur. İspat yükü: Genel kural olarak, borçlu olduğunu inkâr eden davacı, borçlu olmadığını ispatla yükümlüdür. Zamanaşımı: Menfi tespit davası için kanunda herhangi bir zamanaşımı düzenlenmemiştir. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir.
Menfi tespit davasında karşı taraf, alacaklı konumundaki kişidir. Menfi tespit davası, borçlu olduğunu kabul etmeyen kişi tarafından, gerçekte borçlu olmadığını ispat etmek amacıyla açılır. Menfi tespit davasında, borçlu (davacı) ve alacaklı (davalı) sıfatları, davanın seyrine göre değişebilir. Menfi tespit davasının avukat vekaletinde açılması ve her türlü işlemin yapılması mümkündür.
Menfi tespit davalarında ispat yükü, olayın niteliğine göre davacı borçluya veya davalı alacaklıya düşebilir. Genel kural: Borçlu olduğunu inkâr eden davacı, borçlu olmadığını ispatla yükümlüdür. Alacaklı lehine durumlar: Davacı, davalı alacaklı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını ileri sürüyorsa, ispat yükü alacaklıya geçer. İstisna: Davacı, senedin geçersizliğini ya da borcun doğmadığını yazılı delillerle ispatlamak zorundadır. İspat yükü, tarafların beyanlarına göre yer değiştirebilir.
Menfi tespit davasında sahtelik incelemesi, aşağıdaki adımlarla gerçekleştirilir: 1. Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap eder. 2. İnkâr eden taraf hazır bulunmazsa, inkâr ettiği belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır. 3. Hâkim, sahtelik konusunda kesin bir kanaat edinememişse, bilirkişi incelemesine karar verir. 4. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, inkârda bulunan tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirtilir. 5. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. 6. Bilirkişi, inceleme için gerek görürse, tarafın kendi huzurunda yeniden yazı yazmasını veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir. Sahtelik incelemesi, hukuki niteliği itibarıyla bir menfi tespit davasıdır ve her türlü delille ispatı mümkündür.
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında ispat yükü genellikle davalı (alacaklı)dadır. Ancak, bazı durumlarda ispat yükü değişebilir: Borçlu, senedin bedelsiz olduğunu iddia ederse, ispat yükü borçluya geçer. Borçlu, senedin teminat, hatır senedi veya avans olarak verildiğini iddia ederse, ispat yükü borçluya aittir. Borçlu, hukuki ilişkinin varlığını kabul eder ancak senette belirtilen ilişkiden farklı olduğunu iddia ederse, ispat yükü borçluya geçer.
Hukuk
Menfi tespit davasında iletişim kayıtları nasıl istenir?
Menkul fiili haciz ve muhafaza talebi ne demek?
Mavi kartı kimler alabilir?
Mahsup hakkı kimlere verilir?
Mesul müdüre kimler rapor verir?
Layiha nedir kısaca?
Mesul müdürlük belgesi kaç yıl geçerli?
MEB sıra tahsisli lojman nedir?
Meşru müdafaada ceza verilmesine yer olmadığı kararı ne zaman verilir?..
Menfi tespit davasında hükümsüzlük hangi hallerde olur?
Madde 438 ne anlatıyor?
Maktu ve nispi harç hesaplama nasıl yapılır?
Malpractise soruşturma sonucu ne olur?
Marka olarak kişinin kendi adı kullanılır mı?
Maden işçileri hangi kanuna tabi?
Maktu harç nasıl hesaplanır örnek?
LOI ve MOU farkı nedir?
Mevuat nedir?
Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi YÖK onaylı mı?
Liberteryen ve anarşist aynı şey mi?
Maktu karar harcı ne demek?
Levent Kırca'nın tüm bölümleri neden kaldırıldı?
Medeni Hukukta hak nedir?
Malpraktis soruşturmasında doktor ne yapmalı?
Mahallî mahkeme ve asliye hukuk mahkemesi aynı mı?
Memurlarda 30 yılı aşan ikramiye nasıl hesaplanır?
Mamak Belediyesi vatandaş portalı nedir?
Memur hakkında şikayette bulununca ne olur?
Mecbur bisiklet yolu ve mecburi yaya yolu aynı mı?
Merkezi ve açıktan atama arasındaki fark nedir?
Maddi hatada ıslah yapılabilir mi?
Mahrum kalmak neden olur?
Lordlar Kamarası'nda kimler var?
Mal bildirim beyannamesini kim onaylar sağlık bakanlığı?
Magna Cartayı kim imzaladı?
Kıymet takdir raporu 2 yıl içinde satılmazsa ne olur?
Merkezi ısıtma 2000 m2'den büyük binalarda zorunlu mu?
Matbu belge resmi mi?
Maçta suç işleyenler ne ceza alır?
Maden kanunu 75 madde nedir?