Katkı maddeleri yönetmeliği nedir?

Katkı maddeleri yönetmeliği nedir?

Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği , gıdalarda kullanılmasına izin verilen gıda katkı maddelerinin listesini, kullanım koşullarını ve etiketleme kurallarını belirler

Yönetmeliğin amacı :

• tüketici ve insan sağlığını korumak;
• tüketici haklarını gözetmek;
• gıda satışında adaleti sağlamak;
• çevreyi korumak

Yönetmeliğin kapsamı :

• özel gıdalardaki gıda katkı maddelerini;
• bu yönetmeliğin kapsamı dışındaki amaçlar için kullanılan gıda katkı maddelerini kapsar

Gıda katkı maddelerinin listelere dahil edilmesi ve kullanılmasına ilişkin genel koşullar :

• Katkı maddesinin tüketici sağlığı açısından güvenlik riski oluşturmaması;
• Ekonomik ve teknolojik açıdan başka yöntemlerle gerçekleştirilmesi mümkün olmayan bir teknolojik ihtiyacın bulunması;
• Kullanımının tüketiciyi yanıltmaması

Yönetmelik, 13 Ekim 2023 tarihinde güncellenmiş ve 1333/2008 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır

Gıda katkıları nelerdir?

Gıda katkıları, tek başına gıda olarak tüketilmeyen, besleyici değeri olan veya olmayan, üretim, işleme gibi aşamalarda koruma, stabilize etme gibi teknolojik amaçlarla gıdaya ilave edilen, doğrudan ya da dolaylı olarak o gıdanın bileşeni haline gelen maddelerdir. Kullanım amaçlarına göre gıda katkıları dört temel grupta toplanabilir: Raf ömrünü uzatan katkı maddeleri. Duyusal özellikleri değiştiren katkılar. Beslenme değerini düzenleyen katkılar. İşlem yardımcı maddeleri. Gıda katkı maddelerini tanımlamak ve herhangi bir karışıklığa yol açmamak için Avrupa Birliği’nin simgesi olarak E harfi ve üç rakamlı sayıdan ibaret kodlar (E numarası) kullanılır.

Katkılı gıda nasıl anlaşılır?

Katkılı gıdaların nasıl anlaşılacağına dair bazı yöntemler: Basınç testi: Ekmeğin içini koparıp sıktığınızda hamur haline geliyorsa, bu katkı maddesi içerdiğinin göstergesi olabilir. Renk kontrolü: Beyaz ekmek anormal derecede beyazsa ağartıcı kullanılmış olabilir; esmer ekmek son derece koyu renkteyse renklendiriciler kullanılmış olabilir. İç yapı incelemesi: Doğal ve sağlıklı ekmeklerde delikli ve süngerimsi bir yapı görülürken, beyaz ekmeklerde her zaman bu yapı görülmeyebilir. Katkılı gıdalar hakkında kesin bilgi almak için gıda etiketlerinin okunması ve Ürün Doğrulama ve Takip Sistemi (ÜDTS) gibi yöntemlerin kullanılması önerilir. ÜDTS ile tüketiciler, internet, mobil uygulamalar, SMS ve otomatik sesli yanıt sistemi gibi yöntemlerle gıda ürünlerinin sahte olup olmadığını öğrenebilirler. Gıda katkı maddelerinin güvenilirliği, ciddi ve uzun süreli bilimsel çalışmaların sonuçlarına göre yetkili kurullar tarafından değerlendirilmektedir.

Katkı maddesi içermeyen ürünler nasıl anlaşılır?

Katkı maddesi içermeyen ürünlerin anlaşılmasına yardımcı olabilecek bazı yöntemler şunlardır: Etiket okuma: Ürünlerin içerik listesini dikkatlice incelemek ve E kodları içeren katkı maddeleri hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir. Doğal ibareleri: "Katkı maddesi içermez" veya "doğal" ibarelerinin varlığı, ürünün katkı maddesi içermediğine işaret edebilir. Suda bekletme testi: Doğal bakliyatlar suda bekletildiğinde köpürme ya da garip renk değişimleri göstermez. Kimyasal kokular: Özellikle konserve ürünlerde keskin kokular varsa içeriğinde katkı olabilir. Ayrıca, ürünlere ait sertifikaların kontrolü de ürünün tamamen doğal yöntemlerle üretildiğini ve katkı maddesi içermediğini doğrulayabilir.

Gıda katkı maddeleri yasal mı?

Gıda katkı maddelerinin kullanımı, belirli yasal düzenlemelere tabidir. Türkiye'de bu düzenlemeler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu yönetmeliğe göre: Sadece yönetmelikte yer alan gıda katkı maddeleri, sadece yönetmelikte yazan ürünlerde ve saflık kurallarına uygun olarak kullanılabilir. Gıda katkı maddelerinin kullanımı, tüketiciyi yanıltacak veya kusurlu hammaddenin kullanımını maskeleyecek biçimde olamaz. Katkı maddelerinin miktarı, gıdaların etiketi üzerinde, "içindekiler" kısmında belirtilmelidir. Bu kurallara uygun olarak kullanıldığında, gıda katkı maddeleri insan sağlığına zararlı değildir.

Gazlı içeceklerde kullanılan katkı maddeleri nelerdir?

Gazlı içeceklerde kullanılan bazı katkı maddeleri: Tatlandırıcılar: Şekerler (sukroz, glikoz şurupları, fruktoz şurupları), yapay tatlandırıcılar (asesülfam-K, aspartam, alitam, siklamat, neohesperidin dihidrokalkon, sukraloz, neotam, sakkarin). Asitliği düzenleyiciler: Sitrik asit, tartarik asit, fosforik asit, laktik asit, asetik asit, malik asit, fumarik asit, askorbik asit. Renklendiriciler: Antosiyaninler, klorofiller, karotenoidler, karamel. Koruyucular: Sodyum benzoat, potasyum sorbat. Stabilizörler: Aljinatlar, karragenan, bitkisel gamlar, pektin, karboksimetilselüloz, ksantan, tragakant, guar, gam arabik. Antioksidanlar: Askorbik asit. Karbondioksit: Koruyucu ve tat verici işlev görür.

Stabilizasyon için hangi katkı maddesi kullanılır?

Zemin stabilizasyonunda kullanılan bazı katkı maddeleri: Kireç: Killi zeminlerin plastisite indeksini düşürür ve kuru birim hacim ağırlığını artırır. Çimento: Organik zeminler hariç, çeşitli zemin tiplerinde kullanılır ve mukavemeti artırır. Uçucu kül: Ucuz ve çevre dostu bir malzeme olup, çimentolaştırıcı özelliği azdır. Consolid444 ve Solidry: Zemin stabilizasyonunda kullanılan, bağlayıcı veya kimyasal reaksiyon etkisi olmayan katkı maddeleridir. Katkı maddesi seçiminde zemin cinsi, iyileştirilecek özellik ve maliyet gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır.

E kodları hangi katkı maddeleri yasak?

E kodları ile belirtilen bazı yasak katkı maddeleri: E123, E127, E160b(i), E160b(ii), E161g, E173 ve E180 kodlu renklendiriciler ve karışımları. E330 (sitrik asit). E952 (siklamik asit). E954 (sakkarinler). E957 (thaumatin). Ayrıca, insan saçından üretilen L-sistein de yasaklanmıştır. Gıda katkı maddeleri ile ilgili düzenlemeler zaman zaman değişebileceğinden, güncel bilgiler için resmi kaynaklara başvurulması önerilir.