Ünlem işareti (!) , aşağıdaki durumlarda kullanılır:
Ünlem işareti, cümle sonunda da kullanılabilir, ancak ünlem bildiren kelimeden sonra gelen cümle duygu bildirmiyorsa, o zaman ünlem bildiren kelimeden sonra virgül konur
Noktalama işaretlerinden önce ve sonra boşluk bırakma durumu, işarete göre değişiklik gösterir: Nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak, ayraç ve kesme işaretleri ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır ve kendilerinden sonra bir harf boşluğu ara verilir. İki nokta üst üste ve noktalı virgül gibi bazı noktalama işaretlerinden önce Fransızca gibi bazı dillerde boşluk bırakmak gelenekseldir. Ve, veya, yahut, ya ... ya bağlaçlarından önce ve sonra, ayrıca tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz. Örnekler: "Türk Dil Kurumu, 1932 yılında kurulmuştur". "Ya şevk içinde harap ol ya aşk içinde gönül" (Yahya Kemal Beyatlı). "Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti" (Yakup Kadri Karaosmanoğlu).
Noktalama işaretlerinden sonra büyük harf kullanılmaz, ancak bazı istisnalar vardır: İki noktadan sonra gelen cümle veya özel isim büyük harfle başlar. Noktalı virgülden sonra, özel isim olmadıkça kelime küçük harfle başlar. Saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler büyük harfle başlar. Yer bildiren özel isimlerde, kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda, yer adının ilk harfi büyük yazılır. Sayılı veya noktalı listelerde kelimeler büyük harfle başlar.
Noktalama işaretlerinin sıralaması, kullanım amaçlarına göre değişiklik gösterebilir. İşte bazı yaygın kullanım örnekleri: Cümlenin sonuna nokta (.) konur. Virgül (,), birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur. İki nokta (:), kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur. Noktalı virgül (;), öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Eğik çizgi (/), dizeler yan yana yazıldığında aralarına konur. Ünlem işareti (!), sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur. Noktalama işaretlerinin tam listesi ve kullanım kuralları için Türk Dil Kurumu'nun yazım kuralları sayfasına başvurulabilir.
Noktalama işaretleriyle ilgili çıkmış bazı soru örnekleri: KPSS 2006: "Sonraki gün, (I) Kastamonu il sınırına giriyorum" cümlesindeki numaralanmış noktalama işaretlerinden hangisi yanlış kullanılmıştır? (Cevap: D). KPSS 2007: "İlerlemiş yaşına karşın sağlıklı, (I) dinç görünen nine şöyle diyor" cümlesindeki numaralanmış noktalama işaretlerinden hangisi yanlış kullanılmıştır? (Cevap: C). 2023 TYT: "Çünkü göndereceğimiz robot basınç sebebiyle parçalanır, sıcaklıktan dolayı yanar" cümlesinde parantezle belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir? (Cevap: E). 2022 LGS: "Akşamüstü şehir her zamankinden gürültülüydü ( ) araç kornaları ( ) seyyar satıcı bağırışları sarmıştı şehri ( ) Gençler meydanda hep bir ağızdan bağırıyorlar ( ) Uğurlar ola ( )" metninde yay ayraçla boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir? (Cevap: B). Bu sorular, noktalama işaretlerinin kullanımı, işlevi ve yerleştirilmesi gibi konuları kapsamaktadır.
Büyük noktalama işaretleri, yazılı dilde cümlelerin anlamını netleştirir, cümle yapısını düzenler ve okuyucunun metni doğru anlamasını sağlar. Başlıca büyük noktalama işaretleri ve işlevleri: Nokta (.): Cümle sonlarına konur. Virgül (,): Cümlede sıralanan ögeleri ayırmak veya ara cümleleri belirtmek için kullanılır. İki nokta (:): Açıklama, örnek verme veya listeleme yaparken kullanılır. Üç nokta (...): Sözün eksik kaldığını veya anlatımda belirsizliği belirtir. Soru işareti (?): Soru cümlelerinin sonunda yer alır. Ünlem işareti (!): Heyecan, sevinç, şaşkınlık gibi duyguları ifade eden cümlelerin sonunda kullanılır. Bu işaretler, metinde duraklama, vurgu, duygu, düşünce akışı ve cümleler arasındaki ilişkiyi göstermede önemli rol oynar.
İki nokta (:) açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur. Örnek: "Bu kararın istinat ettiği en kuvvetli muhakeme ve mantık şu idi: Esas, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır" (Atatürk). Ayrıca, noktalı virgül (;) de cümle içinde ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır ve bu şekilde bir anlam karışıklığı önlenir. Örnek: "At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır" (Atasözü).
Blog
Nisan ayı İngilizcesi ne?
Muhattap ve muhatap aynı mı?
Okey neden Türkçe'de okey denir?
Nuray isminin özellikleri nelerdir?
Noktalama işaretlerinden sonra ne zaman ! kullanılır?
Napiyosun ne zaman kullanılır?
Not ile biten kelimeler nelerdir?
Münhal ne demek?
Monotoni ve monotonluk aynı şey mi?
Nah ne anlama gelir?
MSPD açılımı nedir?
Nekesin kökeni nedir?
Nazif ne anlama gelir?
Off ne anlama gelir?
Miray ne anlama gelir?
Mng kargo eve teslim ediyor mu?
Minik ne anlama gelir?
Nasrettin Hoca nasıl yazılır TDK?
Mitolojide en güçlü 3 tanrı kimdir?
Misafirperver kelimesinin eş anlamı nedir?
Meyve suları nasıl yazılır TDK?
Mim ne anlama gelir?
Müşkil ve müşkülpesent ne demek?
Müdafaa ne anlama gelir?
Milli savunma bakanlığı eğitim merkezi nereye bağlıdır?
Nafıa ve bayındırlık aynı mı?
Na Ti Xerese hangi dilde?
Motor kız ne demek?
Naaş ne anlama gelir?
Muhtelif ve muhtelit aynı mı?
Mobil ne anlama gelir?
Nova Rınde Nova hangi dilde?
Neptün ve Satürn neden önemli?
Ocak taşı nereden çıkarılır?
Nov ne zaman kullanılır?
Nefer ve er aynı mı?
Molla ne iş yapar?
Miadı dolmak ne anlama gelir?
Mid ne anlama gelir?
Nisan ayında Boğa burcunu neler bekliyor?