Kayısı çeşitleri kullanım amaçlarına göre üç ana gruba ayrılır:
Ayrıca, dünya genelinde 6 çeşit kayısı (Prunus armeniaca) bulunmaktadır
Bazı önemli kayısı çeşitleri:
Bu bilgilere göre, toplamda yaklaşık 20-25 çeşit kayısı türü sayılabilir.
En iyi kayısı çeşidi, kişisel tercihlere ve kullanım amacına göre değişiklik gösterebilir. Ancak, bazı öne çıkan kayısı çeşitleri şunlardır: Malatya Kayısısı: Hem taze hem de kuru formuyla bilinir, yüksek güneşlenme süresi ve düşük nem oranı sayesinde doğal tatlılığı artar. Iğdır Kayısısı: İnce kabuk yapısı, sulu içeriği ve yüksek tat oranı ile dikkat çeker, erken olgunlaşır. Şekerpare Kayısısı: Küçük yapılı olmasına rağmen yumuşak ve yoğun aromalıdır, taze tüketim ve reçel yapımı için uygundur. Hasanbey Kayısısı: Orta büyüklükte, ince kabuklu ve aroması güçlüdür, hem taze hem de kuru tüketilebilir. Hacıhaliloğlu Kayısısı: İnce kabuklu, etli ve küçük çekirdekli olması ile öne çıkar, özellikle kurutma için uygundur.
En faydalı kayısı olarak taze ve kuru kayısı öne çıkmaktadır. Taze kayısı, yüksek lif içeriği sayesinde sindirim sistemini düzenler, kabızlığı önler ve bağırsak sağlığını korur. Kuru kayısı ise, taze kayısıya göre daha yoğun bir tada ve daha uzun bir raf ömrüne sahiptir. Her iki tüketim şekli de sağlık açısından faydalıdır, ancak tüketim miktarına dikkat edilmelidir.
En faydalı kuru kayısı olarak, besin değeri açısından zengin olan ve çeşitli sağlık faydaları sunan günlük A vitamini ve demir ihtiyacını karşılayan kuru kayısı öne çıkmaktadır. Bazı faydaları: Sindirim sistemini destekler ve kabızlığı önler. Göz sağlığını korur. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Kemik sağlığını destekler. Cilt sağlığını iyileştirir. Anemi riskini azaltır. Kalp sağlığını korur. Günlük tüketim miktarı olarak 4-6 adet kuru kayısı önerilir. Herhangi bir sağlık durumu veya diyet kısıtlaması varsa, kuru kayısı tüketmeden önce bir uzmana danışılması önerilir.
Malatya'da en çok yetişen kayısı çeşidi Hacıhaliloğlu'dur. Son yıllarda Kabaaşı ve Soğancı çeşitlerinin de yaygınlaştığı görülmektedir.
Kayısı, yaz mevsimi meyvesidir. Hasat zamanı, kayısıların rengine ve dokusuna bağlı olarak değişmekle birlikte, geç yetişen çeşitlerde 20 Haziran – 9 Temmuz aralığında; orta mevsim meyvelerinde ise 21, 30-31 Mayıs – 16, 19, 23, 26 Haziran tarihleri arasında değişebilir. Kayısının çiçeklenme dönemi ilkbaharda gerçekleşir.
En tatlı kayısı türleri arasında şunlar öne çıkmaktadır: Iğdır Kayısısı: İnce kabuk yapısı, sulu içeriği ve yüksek tat oranı ile dikkat çeker. Şekerpare Kayısısı: Küçük yapılı olmasına rağmen yumuşak ve yoğun aromalıdır. Hacıhaliloğlu Kayısısı: İnce kabuklu, etli ve küçük çekirdekli olup, yoğun aroması ve dengeli tatlılığı ile bilinir. Kayısı türü tercihi kişisel damak zevkine bağlıdır.
En kaliteli kuru kayısı, gün kurusu olarak kabul edilir. Bazı kaliteli kuru kayısı markaları: Antep Pazarı: Doğal ve taze lezzetli, Çorum menşeli ürünler. YÖRESELAZIĞ Malatya Kayısı: Organik, hiçbir fabrikasyon işlem görmemiş. Aksu Yöresel: Malatya kökenli, yumuşak dokulu ve göz alıcı sarı renkli. Kuru kayısı seçerken, sülfitlenmemiş ve doğal olarak kurutulmuş olanları tercih etmek daha sağlıklı bir seçim olacaktır.
Yemek
Karnabahar haşlarken sirke konur mu?
Kestane sobada kaç dakikada pişer?
Kemik suyunu buzlukta saklamak için ne yapmalı?
Kaç çeşit kayısı var?
Karides tavaya hangi baharatlar konur?
Kelle paça çorbasının içinde dil olur mu?
Kaç çeşit köfte sosu var?
Keten tohumlu yoğurt nasıl yenir?
Kek yaparken ilk önce hangi malzeme konur?
Kaç çeşit bardakta kahve içilir?
Katı meyve sıkma makinesi ile neler sıkılır?
Keçi eti ve çepiç aynı mı?
Kirmit mantarı zehirli mi?
Kaç çeşit turşu var?
Kimyasal sindirim hangi besinlerde gerçekleşir?
Ketojenikli diyette kuruyemiş yenir mi?
Kayısı yumurta sarısı nasıl olmalı?
Karaca kahve makinesinde süt köpürtme özelliği var mı?
Karışık Pide kaç çeşit etten yapılır?
King, hangi ülkenin malı?
Kent Black ve Slim arasındaki fark nedir?
Kilo vermek için hangi sırayla yemek yenmeli?
Keçi eti hangi yemeklere yakışır?
Kestane kaç dakikada pişer?
Karkas et çiftliği ne iş yapar?
Kestane tavada mı daha güzel pişer fırında mı?
Kaya levrek mi daha lezzetli somon mu?
Kelle çorbasının faydaları ve zararları nelerdir?
Kaşar ve salam ile sandviç nasıl yapılır?
Karaca hatır köz ile süt ısıtılır mı?
Karanfilli çay kaç dakika bekletilir?
Kekikli etin yanına ne gider?
Kaçerolo ve sütlük aynı mı?
Kestane en iyi nasıl kesilir?
Katkılı gıda nasıl anlaşılır?
Keçi etinin faydaları ve zararları nelerdir?
Keşkek neden düğün yemeği?
Kek unu ile normal un arasındaki fark nedir?
Kazandibi nasıl yapılır?
Kitchen ve cooking arasındaki fark nedir?