Evet, menfi ve müspet tespit davasında ihtiyati tedbire karar verilebilir.
Menfi tespit davasında mahkeme, icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verebilir. Bu durumda, borçlu olduğunu iddia eden kişi, mahkemeye başvurarak borçlu olmadığını ispat edebilir
Müspet tespit davasında ise ihtiyati tedbir kararı, genellikle davanın konusunu oluşturan hakkın korunması amacıyla verilir
Menfi tespit davasında tedbir almak, davanın açılıp açılmadığına ve icra takibinin durumuna göre değişiklik gösterir: İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında tedbir: Borçlu, alacağın en az %15’i oranında teminat göstererek mahkemeden icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı alabilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında tedbir: Bu durumda ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulması mümkün değildir. Tedbir kararının verilebilmesi için, açık bir borç tehdidi veya icra riski bulunmalı ve davacının borçlu olmadığını ortaya koyabilecek ilk bakışta inandırıcı belgeler sunulmalıdır.
İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 89/3. maddesine göre menfi tespit davası açmak için en uygun zaman, üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edildikten sonraki 15 günlük süredir. Bu süre, hak düşürücü olup, davanın bu süre içinde açılması gereklidir. Menfi tespit davası açılınca mahkemeden icra takibinin durması talep edilebilir, yani ihtiyati tedbir talebinde bulunulabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında. Her durumda, ihtiyati tedbir kararı için davacının talepte bulunması gereklidir.
Menfi tespit davasında mahkeme, yapılan yargılama sonucunda şu şekilde karar verebilir: Davanın kabulüne. Davanın reddine. Mahkemece verilen karar kesinleşmeden icra edilemez.
Menfi tespit davasında sunulabilecek deliller şunlardır: Belge (yazılı delil). Tanık (senede karşı senet kuralı dışındaki hallerde). Bilirkişi raporu. Keşif. Yemin. Taraf beyanı. Alacağın dayanağı bir senet (çek, bono, poliçe, alacak senedi) ise, “senede karşı senetle ispat” ilkesi geçerlidir ve bu durumda tanık dinlenmesi genellikle mümkün değildir. Menfi tespit davalarında ispat konusu oldukça karmaşık olduğundan, bir avukattan destek alınması önerilir.
Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı verilmezse, dava devam ederken borç alacaklıya ödenmiş olur ve menfi tespit davası, borçlunun talebi olmadan kendiliğinden istirdat davasına dönüşür. Bu durumda: İcra takibi durmaz. Haciz ve satış gibi takip işlemleri devam eder. Borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın %15'inden az olmamak üzere teminat göstermek zorundadır. Menfi tespit davasının kabul edilmesi halinde, icra takibi kararın kesinleşmesiyle birlikte tamamen veya kısmen eski haline iade edilir.
Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebi için örnek bir dilekçe şu şekilde olabilir: ……… NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR DAVACI: [Adınız Soyadınız], T.C. Kimlik No, Adres VEKİLİ: (Varsa Avukat Bilgileri) DAVALI: [Davalının Adı Soyadı], T.C. Kimlik No, Adres KONU: Davalının başlattığı icra takibine konu borcun gerçekte bulunmadığının tespiti ve icra işlemlerinin durdurulması talebidir. AÇIKLAMALAR: 1. Davalı, … İcra Müdürlüğü’nün …/… esas numaralı dosyası üzerinden … TL tutarında haksız bir icra takibi başlatmıştır. 2. Ancak, söz konusu borç gerçekte mevcut değildir ve müvekkilim bu borcu kabul etmemektedir. 3. Takibin dayanağı olan senet, müvekkilim tarafından düzenlenmemiş olup, üzerindeki imza sahte olup, hukuka aykırı olarak düzenlenmiştir. HUKUKİ DELİLLER: İcra Müdürlüğü …/… Esas Sayılı Dosyası, Bilirkişi İncelemesi Raporu, Adli Tıp ve Kriminal İnceleme Talepleri, Tanık Beyanları, Davalı Tarafından Sunulan Belgeler. HUKUKİ SEBEPLER: İcra ve İflas Kanunu (İİK) madde 72, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve ilgili diğer mevzuat. SONUÇ ve TALEP: 1. Davalının başlattığı icra takibinin durdurulmasına. 2. Müvekkilimizin borçlu olmadığının mahkeme kararıyla belirlenmesine. 3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. Tarih: …/…/… İsim Soyisim İmza.
Menfi tespit davasında hükümsüzlük, genellikle senedin veya borcun hükümsüz olduğu durumlarda söz konusu olur. Bu durumlar şunlardır: Sahtelik veya tahrifat: Senetteki imzanın sahte olması veya vade/miktar kısmında tahrifat bulunması. Ehliyetsizlik: Senedin düzenlendiği tarihte borçlunun medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmaması veya kısıtlı olması. Yasanın öngördüğü biçimde düzenlenmeme: Senedin yasanın öngördüğü zorunlu unsurları taşımaması. İradeyi ortadan kaldıran nedenler: Hata, hile, tehdit veya gabin sonucu senedin düzenlenmiş olması. Ayrıca, takip konusu alacağın muaccel olmaması veya takip konusu yapılamayacak olması da menfi tespit davasına konu olabilir. Menfi tespit davasının hükümsüzlüğü için, bu durumların güçlü delillerle ortaya konulması ve mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alınması gereklidir.
Hukuk
Mal bildirim zarfı nasıl doldurulur?
Mal Bildiriminde bulunan kişinin sicil numarası kim tarafından verilir?
Menfi ve müspet tespit davasında ihtiyati tedbire karar verilebilir mi?
Maddi konu ve mağdur aynı şey mi?
Mehmet Güner hangi partiden milletvekili oldu?
Mal bildirimi formuna hangi araçlar yazılır?
Kız çocuğunun velayeti anneye mi babaya mı verilir?
Marka tescili uluslararası koruma sağlar mı?
Mebusan Meclisinin kapatılmasının sonuçları nelerdir?
Marketlerde afiş asmak yasak mı?
Memurlar hangi saatlerde fazla mesai yapabilir?
Memurların ek göstergesi hangi yıllarda değişti?
Memurlar neden becayiş yapar?
Mac fitte neden herkes şikayetçi?
Mal bildirimi sarı zarf nereye verilir?
Memurlar net sıralı amir kim?
Mersin polis evi hangi semtte?
Lider Haber hangi partinin kanalı?
Mal beyanı zarfına imza atılır mı?
Mal beyanında bulunmama kaç yıl hapis?
Matbu faturayı kim basar?
Merkez Karar Yürütme Kurulu kaç kişiden oluşur?
Menşûr ve berat arasındaki fark nedir?
Mebusan meclisini kim kapattı?
Medeni hukukun en önemli alt dalı nedir?
Mevzu hukuk ve pozitif hukuk nedir?
Matbu tutanak ne demek?
Memur heyet raporu sınırı kaç gün?
Mevzuat sorgulama nereden yapılır?
Medeni kanunun amacı nedir?
Masak hangi suçları inceler?
Mahkemede mütalaa ne zaman istenir?
Memleket partisi yüzde kaç oy aldı?
Men'i müdahale ihtar süresi ne kadar?
Mehil süresi nasıl hesaplanır?
Meşru müdafaa hakkı hangi durumlarda kullanılır?
Mecelle ve Türk Medeni Kanunu arasındaki fark nedir?
Mal beyanı dilekçesi nasıl yazılır?
Limited şirketler için yasal adres nasıl olmalı?
Leh ve aleyhimde açılmış veya açılacak ne demek?