Lekelenmeme hakkı ve masumiyet karinesi aynı şey değildir, ancak aralarında sıkı bir ilişki vardır
Masumiyet karinesi , bir kişinin suçluluğu mahkeme kararıyla kesinleşinceye kadar suçsuz kabul edilmesini ifade eder. Bu ilke, 1982 Anayasası’nın 38/. maddesinde yer alır
Lekelenmeme hakkı ise, masumiyet karinesinin bir yansıması olup, kişinin toplum önünde onur, şeref ve itibarının korunmasını hedefler
Lekelenmeme hakkı, masumiyet karinesini genişleten ve onu pratikte anlamlı kılan bir ilkedir
Suçsuzluk karinesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38/4. maddesinde yer almaktadır. Bu madde şu şekildedir: "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz." Ayrıca, bu karine, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 11. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin 2. fıkrasında da güvence altına alınmıştır.
Hayır, masumiyet karinesi ve şüpheden sanık yararlanması aynı şey değildir, ancak birbiriyle bağlantılı ilkelerdir. Masumiyet karinesi, bir kişinin kesinleşmiş bir mahkeme kararına kadar suçsuz sayılmasını ifade eder. Şüpheden sanık yararlanması ilkesi ise, ceza davasında sanığın mahkumiyetine karar verilebilmesi için herhangi bir soruna dair şüphenin mutlaka sanık lehine değerlendirilmesi gerektiğini belirtir. Bu iki ilke, adil yargılanma hakkının temelini oluşturur ve şüphelinin haklarının korunmasını sağlar.
Masumiyet ilkesinin ihlali, bireysel başvuruda adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilir.
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurularda masumiyet karinesini Anayasa'nın 36. ve 38. maddeleri kapsamında değerlendirir. Masumiyet karinesi iki boyutta ele alınır: 1. Ceza yargılaması süresince: Kişi suçlu olduğuna dair hüküm tesis edilene kadar masum kabul edilir ve suçluluğu hakkında erken açıklamalarda bulunulamaz. 2. Ceza yargılaması sonrasında: Mahkumiyet dışında bir hüküm verildiğinde, kamu makamları kişinin masumiyetine saygı göstermelidir. Anayasa Mahkemesi'ne göre, idari mahkemeler ceza mahkemesi kararlarını sorgulayamaz; aksi takdirde beraat kararlarının anlamı kalmaz ve masumiyet karinesi ihlal edilir.
Anayasa'da masumiyet karinesine aykırı hükümler arasında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 193/2. maddesi öne çıkmaktadır. Anayasa Mahkemesi, bu hükmün Anayasa'nın 13. ve 36. maddelerine aykırı olduğuna karar vererek iptaline oybirliğiyle hükmetmiştir. Ayrıca, idari mahkemelerin ceza mahkemesi kararlarını sorgulaması da masumiyet karinesine aykırılık teşkil edebilir. Masumiyet karinesi, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının bir unsuru olup, 38. maddenin dördüncü fıkrasında da ayrıca düzenlenmiştir.
Ceza hukukunda masumiyet karinesinin bazı sonuçları: İspat yükünün iddia eden makama düşmesi. Susma hakkı. Tutukluluk süresinin makul tutulması. Adli sicil kaydında suç isnadı yapılmaması. Şüphenin sanık lehine yorumlanması.
Masumiyet karinesinin ihlali, birçok hak ihlaline yol açabilir: Adil yargılanma hakkının ihlali. Lekelenmeme hakkının ihlali. Tazminat hakkı. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin kararlarına göre, masumiyet karinesi yalnızca ceza yargılaması yapan mahkemeler önünde değil, yargılama görevi yapan tüm yargı makamları nezdinde geçerlidir.
Hukuk
Lekelenmeme hakkı ve masumiyet karinesi aynı şey mi?
Lozan Antlaşması ve boğazlar antlaşması aynı mı?
Mandater ve manda arasındaki fark nedir?
Maddi tazminat kalemlerinin açıklattırılması kesin süre nedir?
Milletvekilleri hangi konularda söz sahibi?
L ve T tipi cezaevi farkı nedir?
Maddi tazminat davasında hangi deliller sunulur?
MHP'nin 9 ışık doktrinindeki ülkücülük nedir?
Lehtar ve lehdar aynı mı?
MHP ile AK Parti ittifakı ne zaman başladı?
Mal nedir kısaca tanımı?
Lojman başvurusu nasıl yapılır?
Mebus ve milletvekili arasındaki fark nedir?
Maraş plaka kodu neden değişti?
Mahkemenin hükmüne uymayan bilirkişi heyet raporuna cevap örneyi nedir?
Mahkumlar hangi kıyafetleri giyer?
Mesafelı satış sözleşmesınde cayma hakkı kaç gün?
Mehmet Sevigen AK Parti'ye geçti mi?
Mahkeme sorgulama nasıl yapılır?
Matbu evrakta ıslak imza şart mı?
Maddi ve hukuki hata nedir?
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra ne olur?
Memurlarda hastalık izni kaç gün?
Meclisin erken seçime gitmesi için kaç gün önceden karar alması gerekir?..
Mesai bitmeden işten ayrılmak suç mu?
Milletvekili seçilme yaşı neden 25'ten 18'e düşürüldü?
Menşe belgesi ve menşe şahadetnamesini kim verir?
Maiyet memuru ne iş yapar?
Meloni hangi ülkenin başbakanı?
Lihkabı kimler yapabilir?
Maaşta 15 madde kesintisi nedir?
Malezya parlamenter sistem mi?
Marshall Adaları hangi ülkeye bağlıdır?
Limited şirkete kimler ortak olabilir?
Mansur Yavaş ile Ekrem İmamoğlu aynı partiden mi?
Kızılay kan bağışı fotoğraf çektirmek zorunlu mu?
Mazeretli sayılmak için ne yapmalı?
Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti neden kapatıldı?
Meclis başkanı kaç yıl görev yapar?
Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü nereye bağlıdır?