Maddi hata ve hukuki hata kavramları şu şekilde açıklanabilir:
Maddi hata : Belgelerde yer alan açık yazım veya hesap hatalarıdır. Bu tür hatalar, kararların içeriğini değiştirmeyen, bariz ve düzeltilmesi gereken yanlışlıklardır. Örneğin, bir hesaplama hatası sonucu tazminat miktarının yanlış yazılması veya bir tarih bilgisinin yanlış girilmesi maddi hata kapsamındadır
Hukuki hata : Yargılamada delillerin yanlış değerlendirilmesi, kanunların hatalı uygulanması gibi durumlardır. Maddi hataların aksine, hukuki hatalar için itiraz, istinaf veya temyiz yolları kullanılmalıdır
Hata kavramı ceza hukukunda da önemli bir yer tutar. Ceza hukukunda hata, kastı kaldıran hata ile kusurluluğu etkileyen hata olmak üzere iki ana başlıkta değerlendirilir
Kastı kaldıran hata : Suçun maddi unsurlarında hata, suçun nitelikli unsurlarında hata ve hukuka uygunluk nedenlerinde hata olarak üçe ayrılır
Kusurluluğu etkileyen hata : Kusurluluğu ortadan kaldıran veya azaltan nedenlerin maddi şartlarında hata ve haksızlık yanılgısı olarak ikiye ayrılır
Maddi hata düzeltme dilekçesi, dava dosyasının bulunduğu mahkemeye verilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 183. maddesine göre, tarafların veya mahkemenin dava dosyasında bulunan belgelerdeki açık yazı ve hesap hataları, karar verilinceye kadar düzeltilebilir.
Hukukta hukuki işlem, bireylerin belirli bir hukuki sonucu elde etmek amacıyla yaptıkları irade açıklamasıdır. Hukuki işlemin unsurları: İrade açıklaması (beyan). Hukuki sonuç doğurma isteği. Ehliyet. Geçerli konu ve sebep. Hukuki işlemler, tek taraflı, çok taraflı, karşılıklı ve karşılıksız, sağlararası ve ölüme bağlı gibi çeşitli türlere ayrılır.
Hukuki nitelendirmede hata olması durumunda farklı sonuçlar ortaya çıkabilir: İdari işlemlerde: İşlem, sebep unsuru bakımından sakat hale gelir ve yargı yoluyla iptal edilebilir. Ceza muhakemesinde: İddianamenin iadesi veya görevsizlik kararı gibi sonuçlar doğurabilir. Hukuk davalarında: Hukuki nitelendirmede çelişki olması durumunda, iddiaların somutlaştırılması ve hukuki sebebin açıklanması için ek süre verilebilir. Ayrıca, yanlış hukuki nitelendirme, masumiyet karinesinin ihlali, isnadın ağırlaştırılması ve kişilik haklarının zedelenmesi gibi sorunlara yol açabilir. Hukuki nitelendirmedeki hataların düzeltilmesi için HMK madde 183 kapsamında maddi hataların düzeltilmesi veya istinaf/temyiz yollarına başvurulması mümkündür.
Hukuki, "hukuksal", "türel" veya "tüzel" anlamlarına gelir. Hukuki kelimesi, Arapça "hak" (حق) kökünden türemiştir ve toplumu düzenleyen, devletin yaptırım gücünü belirleyen yasaların bütününü ifade eder.
Evet, maddi hatada ıslah yapılabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, tarafların veya mahkemenin dava dosyasında bulunan belgelerdeki açık yazı ve hesap hataları, karar verilinceye kadar düzeltilebilir. Ancak, ıslah sadece açılmış davalarda ve belirli usul kurallarına uygun olarak yapılabilir.
Ceza hukukunda hata türleri şunlardır: Esaslı (Adi) Hata (TCK m.30/1-2). Kaçınılmaz Hata (TCK m.30/3-4). Suçun Nitelikli Unsurlarında Hata (TCK m.30/2). Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Hata (TCK m.30/3). Şahısta Hata (TCK m.30/3). Fiilde Hata (Eylemin Niteliği Üzerinde Hata). Nesnede Hata (Objede Hata).
Maddi hata, hukuki bir olayın olup olmadığı veya koşul ve niteliklerinde yapılan yanılmayı ifade eder. Maddi hata türleri: Sınav kağıtlarında: Okunup notu verilmiş bir sınav kağıdında puanların hatalı toplanması ve yanlış not verilmesi. Hukuki belgelerde: Kararlarda yer alan yazı, hesap hataları, tarih yanlışlıkları ve ifade bozuklukları. Kamulaştırma belgelerinde: Taşınmaz malın yüzölçümü, niteliği, üzerindeki yapılar ve ağaçlarla ilgili belirlemelerde yapılan hatalar. Maddi hataların düzeltilmesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 183. maddesi uyarınca, karar verilinceye kadar mümkündür.
Hukuk
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra ne olur?
Memurlarda hastalık izni kaç gün?
Meclisin erken seçime gitmesi için kaç gün önceden karar alması gerekir?..
Mesai bitmeden işten ayrılmak suç mu?
Milletvekili seçilme yaşı neden 25'ten 18'e düşürüldü?
Menşe belgesi ve menşe şahadetnamesini kim verir?
Maiyet memuru ne iş yapar?
Meloni hangi ülkenin başbakanı?
Lihkabı kimler yapabilir?
Maaşta 15 madde kesintisi nedir?
Malezya parlamenter sistem mi?
Marshall Adaları hangi ülkeye bağlıdır?
Limited şirkete kimler ortak olabilir?
Mansur Yavaş ile Ekrem İmamoğlu aynı partiden mi?
Kızılay kan bağışı fotoğraf çektirmek zorunlu mu?
Mazeretli sayılmak için ne yapmalı?
Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti neden kapatıldı?
Meclis başkanı kaç yıl görev yapar?
Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü nereye bağlıdır?
Metin külünk hangi partiden milletvekili oldu?
Legal name ile full name arasındaki fark nedir?
Memurlar hangi danışmanlık yapabilir?
Mahkemeye evrak nasıl gönderilir?
Mahkemeden gelen tebligatta hangi bilgiler olmalı?
Lobi ve lobicilik nedir?
Mal bildirim formu neden doldurulur ekşi?
Mazeretli tayinlerde ayrılış ne zaman yapılır?
MHP eski genel başkan yardımcıları kimler?
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi en iyi mezunlar hangi yıl?
Mahkumlar kendi kıyafetlerini giyebilir mi?
Memurluktan çıkarılan kişi hangi meslekleri yapamaz?
Lokavta uğrayan işçi ne yapmalı?
Maski borç sorgulama nasıl yapılır?
MHP'nin AKP ile ittifakı kaç yıl sürdü?
Meclis başkanı ve cumhurbaşkanı aynı kişi olabilir mi?
Mecelleye göre 5 temel ilke nelerdir?
Mernis data ne zaman güncellenir?
MartıTag yasal mı?
Mahkeme başkanı Ramazan Dündar nerede görev yapıyor?
Makul şüphe ve yeterli şüphe nedir?