Karstik şekiller nelerdir?

Karstik şekiller nelerdir?

Karstik şekiller , yeraltı ve yerüstü sularının çözünebilen kayaçlar üzerinde oluşturduğu şekillerdir

Karstik aşınım şekilleri :

• Lapyalar : Kalkerli yamaçlarda yağmur ve kar sularının yüzeyi eriterek açtıkları küçük oluklardır
• Dolinler : Oval şekilli erime çukurluklarıdır
• Uvalalar : Dolinlerin birleşmesiyle oluşan daha büyük erime çukurlarıdır
• Polyeler : Uvalaların genişleyip birleşmesiyle oluşan geniş karstik ovalardır
• Obruklar : Karstik arazilerde mağara tavanlarının çökmesiyle oluşan derin çukurlardır
• Düdenler : Yüzey sularının yer altına sızdığı yerlerdir
• Kör (çıkmaz) vadiler : Akarsuların bir düdende kaybolarak yer altında sürdürdüğü vadilerdir
• Kanyon vadiler : Karstik arazilerde akarsuların aşındırmasıyla oluşan derin ve dik yamaçlı vadilerdir

Karstik birikim şekilleri :

• Sarkıt, dikit ve sütun (damlataş) : Mağara tavanında ve tabanında kireç birikmesiyle oluşur
• Traverten : Kalsiyum karbonatlı suların yayıldığı alanlarda kirecin çökelmesiyle oluşur

Karstik ne anlama gelir?

Karstik, "karst özelliği taşıyan, karst ile ilgili" anlamına gelir. Karst, kayaçların erimesiyle yer altı akıntıları olan, kireç taşı ve dolomit bölgesidir. Karstik şekillerin yaygın olduğu yerlere ise karstik yöre adı verilir. Türkiye'de en çok Akdeniz Bölgesi olmak üzere Erzincan, Çankırı ve Sivas bölgelerinde karstik şekiller ile karşılaşılmaktadır.

Karstik araziler nerelerde görülür?

Karstik araziler, özellikle Akdeniz havzasında yaygındır. Bunun yanı sıra, Türkiye'de şu bölgelerde de görülür: Sivas, Çankırı ve Erzincan; Ege Bölgesi; Güney Marmara Bölgesi; Batı Karadeniz Bölgesi. Ayrıca, karstik araziler Asya'da Çin ve Rusya, Avrupa'da ise İskandinavya ve Güney Amerika gibi bölgelerde de bulunmaktadır.

Hangi platolar karstik?

Karstik platolar, alçı taşı, kaya tuzu veya kireç taşı gibi kolay eriyen kayaçların olduğu bölgelerde oluşur. Türkiye'deki karstik platolara örnek olarak şunlar verilebilir: Taşeli Platosu (Akdeniz Bölgesi); Teke Platosu (Akdeniz Bölgesi).

Karstik şekillerin en büyüğü nedir?

Karstik şekillerin en büyüğü polye'dir. Polye, uvalaların genişleyip birleşmesiyle oluşan, genişlikleri 100-150 km arası değişen geniş karstik ovalardır.

Karst şekilleri hangi kayaçlarda görülür?

Karst şekilleri, kalker (kireçtaşı), jips, kaya tuzu ve dolomit gibi suda kolay çözünen kayaçlarda görülür. Kalker: Özellikle Akdeniz Bölgesi'nde, Antalya'nın Teke ve Taşeli platosu, Muğla, Denizli, Burdur, Isparta ve Mersin çevresinde karst topografyası yaygındır. Jips ve kaya tuzu: Sivas ve çevresinde jips karstı hakimdir. Bu kayaçların bulunduğu yerlere karstik yöre denir.

Karstik ovalar nelerdir?

Karstik ovalar, suda kolay çözünebilen kayaçların erimesiyle oluşan ovalardır. Türkiye'de en yaygın olarak Akdeniz Bölgesi'nde bulunan karstik ovalara örnekler şunlardır: - Tefenni; - Acıpayam; - Tavas; - Korkuteli; - Elmalı.

Karstik erimenin oluşabilmesi için neler gerekir?

Karstik erimenin oluşabilmesi için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekir: Eriyebilir kayaçların varlığı. Nemli ve sıcak iklim. Orta derecede yağış. Kalın ve saf karstik kayaçlar. Eğimli yamaçların olmaması.