Kapalı türev, zincir kuralı kullanılarak hesaplanır
Türevin formülü, bir fonksiyonun (f(x)) türevi (f'(x)) aşağıdaki limit ile tanımlanır: f'(x) = lim h→0 (f(x+h) - f(x)) / h. Bu limit bir reel sayı ise, bu limit değerine "f fonksiyonunun x noktasındaki türevi" denir ve f'(x), Df(x) ya da df/dx sembollerinden biri ile gösterilir. Türevin farklı gösterimleri de vardır, örneğin Leibniz gösterimi, iki diferansiyelin oranı olarak gösterilirken, türev işareti için (′) kullanılır. Türev alma kuralları ve daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: evrimagaci.org; superprof.com.tr; acikders.ankara.edu.tr.
Türevde kuvvet kuralı, özellikle polinomların türevini alırken kullanılır. Kuvvet kuralına göre, eğer bir fonksiyon f(x) = x^n şeklindeyse (n sıfıra eşit değildir), türevi f'(x) = nx^n-1 olur. Ayrıca, fonksiyonun karekök içermesi durumunda, kuvvet kuralı basit bir üslü ifadeye geçiş yaparak türev almayı kolaylaştırır.
Kapalı bir fonksiyonun türevini bulmak için aşağıdaki adımlar izlenir: 1. Her iki tarafın türevi alınır: F(x, y) = 0 şeklindeki eşitliğin her iki tarafının x değişkenine göre türevi alınır. 2. dy/dx ifadesi yalnız bırakılır: Türevi alınan kapalı fonksiyonun terimleri düzenlenerek dy/dx ifadesi yalnız bırakılır. Kapalı fonksiyonun türevini bulmak için ayrıca zincir kuralı kullanılır. Örnek: y = sin(3x - 5y) fonksiyonunun türevi şu şekilde bulunur: 1. Fonksiyon F(x, y) = 0 formunda yazılır: y^2 = xy - 1. 2. Kapalı fonksiyonun x değişkenine göre kısmi türevi alınır: F_x = -y. 3. Kapalı fonksiyonun y değişkenine göre kısmi türevi alınır: F_y = 2y - x. 4. Kısmi türevler genel formülde yerine konur: dy/dx = -F_x/F_y = y/(2y - x). Kapalı fonksiyonların türevini bulmak için derspresso.com.tr ve tr.khanacademy.org gibi kaynaklar da kullanılabilir.
Bir bölümün türevi, pay fonksiyonunun türevi ile payda fonksiyonunun türevinin, payda fonksiyonunun karesine bölünmesiyle bulunur. Formül şu şekildedir: (f(x)/g(x))' = (f'(x)g(x) - f(x)g'(x))/[g(x)]². Örnek bir soru ve çözümü şu şekilde olabilir: Soru: f(y) = 1/y fonksiyonunun türevini bulun. Çözüm: f(y) fonksiyonunu g(y) ve h(y) olmak üzere iki kısma ayırın: payda g(y), paydadaki ifade h(y). g(y) = 1, g’(y) = 0; h(y) = y, h’(y) = 1. Bu durumda: f'(y) = g'(y) / h'(y) = - 1/y². Bölümün türevini bulmak için fonksiyon konularının çok iyi öğrenilmesi ve pekiştirilmesi gereklidir.
Bazı temel türev alma kuralları: Sabit fonksiyonun türevi: f(x) = c ise, f'(x) = 0 olur. Kuvvet fonksiyonunun türevi: f(x) = x^n ise, f'(x) = nx^{n-1} olur. Toplamın türevi: (f + g)' = f' + g' olur. Farkın türevi: (f - g)' = f' - g' olur. Çarpımın türevi: (f.g)' = f'g + f.g' olur. Bölümün türevi: (f/g)' = (f'g - f.g')/g^2 olur. Ayrıca, bileşik fonksiyonun türevi ve ters fonksiyonun türevi gibi daha karmaşık kurallar da bulunmaktadır. Türev alma kuralları hakkında daha detaylı bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: superprof.com.tr; derspresso.com.tr; acikders.ankara.edu.tr.
Fonksiyonların çarpımının türevi, çarpma kuralına uyar. Çarpma kuralı, şu şekilde ifade edilir: > (f ⋅ g)' = f' ⋅ g + f ⋅ g' Bu kural, Gottfried Leibniz tarafından türetildiği için Leibniz kuralı olarak da bilinir.
Türev, bir fonksiyonun tanımlı olduğu herhangi bir noktada, bağımlı değişkenin bağımsız değişkene göre değişim hızını veya yönünü veren temel bir kavramdır. Türevin hesaplanması, fonksiyonun belirli bir noktadaki teğet doğrusunun eğimini veren bir limit ifadesine dayanır. Bu ifade şu şekilde formüle edilir: f'(a) = lim h → 0 f(a + h) - f(a) / h. Eğer bu limit bir reel sayıya eşitse, fonksiyon o noktada türevlenebilir kabul edilir ve bu limit değeri, o noktadaki türevi temsil eder. Türevin nasıl hesaplanacağı konusunda daha fazla bilgi ve örnek için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: evrimagaci.org'da "Türev ve İntegrali Gerçekten Anlamak: Türev Nedir, İntegral Nedir?" başlıklı yazı; youtube.com'da "Türevin Tanımı" başlıklı video; superprof.com.tr'de "Türev Alma Kuralları Neler?" başlıklı yazı.
Eğitim
Kanıta dayalı yaklaşım nedir?
Komando ihtisas ve temel bröve farkı nedir?
Kitap PDF'si nasıl bulunur?
Kondroitin ve kondrin aynı mı?
Katı ve sıvı maddelerin ortak özellikleri nelerdir?
Klon ne anlama gelir?
Kanlı Ay Tutulması ne zaman?
Kimler gemi adamı olabilir?
Kara kutu sadece çıkmış sorular mı?
KBB doktoru olmak için kaç yıl okunur?
Karanlık ortamda fotosentez olur mu?
Klorofilin görevi ve özellikleri nelerdir?
Kambiyum ve sekonder meristem arasındaki fark nedir?
Kimler büro personeli olabilir?
Kolay Nota hangi piyano için?
Kodland de sertifika veriyor mu?
Karekökü en zor soru hangisi?
Kentte yaşamanın avantajları nelerdir?
Kitap yazmanın püf noktaları nelerdir?
Kazınan dünya haritası kaç kez kullanılır?
Kindî hangi felsefi akımlara mensuptur?
Klorofil ve mitokondiri aynı şey mi?
Komunite ve ekosistem arasındaki fark nedir kısaca?
Karşılaştırmalı edebiyata giriş dersinde hangi konular işlenir?
Kantitatif ne demek?
Katıların basıncı sıvılara iletir mi?
Kardiyolog olmak için hangi TUS?
Kazananlar Dünyası ne işe yarar?
Kara deliğin içine girince ne olur?
Kitap almak için hangi uygulama?
Kaval kemiği yassı kemik mi?
Kesirlerde sayı doğrusu neden kullanılır?
Kamu yönetimi mezunu KPSS hangi dersleri görür?
Karadeniz burnu neden uzun?
Karışımları ayırmak neden önemlidir?
Kimya en zor TYT konusu mu?
Karayiplerde hangi ülkeler sömürge?
Karlıova Yedisu fay hattı ne zaman kırılacak?
Kant aydınlanmayı neden önemli görüyor?
Kaynakça nedir?