Niteleme sıfatı ve pekiştirme sıfatı arasındaki temel fark, sıfatın işlevinde ve anlamın nasıl güçlendirildiğindedir:
Özetle, niteleme sıfatları isimlerin niteliklerini belirtirken, pekiştirme sıfatları bu nitelikleri daha belirgin hale getirir.
Niteleme sıfatı ve renk sıfatı arasındaki fark, sıfatın cümledeki işlevine ve soruya verdiği cevaba bağlıdır. Niteleme sıfatı, isimlerin durumunu, biçimini, özelliğini ve rengini belirterek "nasıl?" sorusuna cevap verir. Renk sıfatı, isimlerin rengini belirterek "hangi?" sorusuna cevap verir. Dolayısıyla, bir sıfatın niteleme mi yoksa renk sıfatı mı olduğunu anlamak için, o sıfatın cümledeki işlevini ve soruya verdiği cevabı değerlendirmek gerekir.
Niteleme sıfatı ve isim arasındaki fark, sıfatların isimleri nitelik veya belirtme yönüyle tamamlaması, isimlerin ise varlıkları doğrudan adlandırmasıdır. Örnekler: Niteleme sıfatı: "Büyük ev" ifadesinde "büyük" sıfatı, evin büyüklüğünü belirtir. İsim: "Bilgisayar" sözcüğü bir varlığı doğrudan adlandırır.
Niteleme, bir şeyin ya da kimsenin temel özelliklerini ve onun diğer şeylerden ayırt edilmesini sağlayan vasıflarını sıralamaya denir. Nitelenen nesnenin ya da şahsın genellikle öne çıkan özellikleri vurgulanır. Niteleme sıfatları, varlıkların rengini, durumunu, biçimini belirten ve isme sorulan "nasıl" sorusuna cevap veren sıfatlardır. Bazı ikilemeler de niteleme sıfatı olarak kullanılabilir. Niteleme kelimesi ayrıca, "nitelemek işi" anlamında da kullanılır.
Niteleme sıfatı ile adlaşmış sıfat arasındaki fark şu şekilde ayırt edilebilir: Niteleme sıfatı, bir varlığın rengini, biçimini, boyunu, durumunu; kısaca "nasıl" olduğunu bildirir. Adlaşmış sıfat, sıfat tamlamalarında isim kısmı düştüğünde, sıfat, ismin görevini yüklenerek tek başına kalır ve isim gibi kullanılır. Adlaşmış sıfatlar, çekim eki alabilir veya almayabilir ve anlam daralması yaşayabilir.
Niteleme sıfatı örnek cümlelerden bazıları şunlardır: Varlıkların durumunu belirten cümleler: "Bu tembel öğrencinin gerçekten hiç çalışmaya niyeti yok". "Benim için temiz ev çok önemlidir". "Yolun kenarı, kurumuş yapraklarla doluydu". Varlıkların biçimini belirten cümleler: "Bu uzun dağ kilometrelerce sürüyor". "Kız oval yüz hatlarına sahipti". Varlıkların rengini belirten cümleler: "Bugün mavi gök beni benden aldı". "Er geç o da kara toprak ile tanışacak". Özel isimlerle birlikte kullanılan cümleler: "Gazi Mustafa Kemal". "Avukat Hasan". Fiillerden türetilen sıfatlar: "Yanık kalplere bunu anlatamazsın". "Soğuk günlerde daha dikkatli giyinmek gerekir".
Türkçede en çok kullanılan pekiştirme sıfatlarından bazıları şunlardır: Mı/mi edatıyla oluşturulan pekiştirme sıfatları. İkilemelerle oluşturulan pekiştirme sıfatları. Ses benzerliği olan kelimelerle yapılan pekiştirme sıfatları. Kuralsız pekiştirme sıfatları. Aynı sözcüğün tekrar edilmesiyle oluşturulan sıfatlar. Pekiştirme sıfatları, cümledeki anlamı vurgulamak ve anlamı güçlendirmek için kullanılır.
Niteleme sıfatı bulmak için isme "nasıl?" sorusunu sormak gerekir. Bu soruya verilen cevap, varlığın özelliğini belirten niteleme sıfatını verir. Örnekler: - Renk bildirenler: mavi, kırmızı, sarı. - Biçim bildirenler: yuvarlak, kare, üçgen. - Durum bildirenler: temiz, kirli, yorgun. Özel isimlerle kullanılan niteleme sıfatları ise akrabalık, meslek ve saygı ifade eden unvanları içerir. Örnekler: - Ayşe teyze bize geldi. - Doktor Ali hastaları muayene etti. - Öğretmenimiz Ayşe Hanım çok iyidir.
Blog
Nazaran ne anlama gelir?
Modern ne anlama gelir?
Müessis ve müessese aynı mı?
O kadarki nasıl yazılır TDK?
Niteleme ve pekiştirme sıfatı arasındaki fark nedir?
Mustafa Bazna ne zaman şehit oldu?
Nadide bir kadın ne demek?
Minval ne demek?
Nispet ve nispeten aynı mı?
Namaste hangi dilde?
Mütereddid ve mütemayil ne demek?
Müdanasız ne demek?
Mezar toprağını neden ellemezler?
Meymenet ve meymenetsizlik ne anlama gelir?
Mö harfleriyle kelime nasıl bulunur?
Muhtemelen ve belki arasındaki fark nedir?
Misina en iyisi hangisi?
Nazlı ismi ne anlama gelir?
Nisan'da doğan kişinin burcu nedir?
Muttaki ve mütedeyyin arasındaki fark nedir?
Mihenk ve denek taşı aynı mı?
Missed a voice call nasıl çevrilir?
Mountain ve mountainous arasındaki fark nedir?
Nazım nesir karışık ne demek?
Nedamet ne anlama gelir?
Mutarra hangi köken?
Müdürlüğe mi müdürlüğüne mü?
Mo mu mö mü?
Muhit ne anlama gelir?
Müstehzi ve istihza aynı mı?
Noun ve noun phrase arasındaki fark nedir ingilizce?
Mihrez ne anlama gelir?
Miskin kime denir?
Neighbor ve neighbour aynı mı?
Nadas kaç yıl yapılmalı?
Nikbin ne demek şiirde?
Nesne ve dolaylı tümlecin farkı nedir?
Muvaffak ne anlama gelir?
Miralay ne demek?
Muallim-i Sani ve Muallim-i Salis kimdir?