Merkezi yönetim , idarenin topluma sunacağı hizmetlerin başkent adı verilen devlet merkezinden ve tek elden yürütülmesidir
Merkezi yönetim teşkilatları :
Yerinden yönetim , kimi kamu hizmetlerinin merkezi idare teşkilatı dışında ve merkezi idare hiyerarşisine tabi olmayan kamu tüzel kişileri tarafından yürütülmesidir
Yerinden yönetim teşkilatları :
Genel yönetim, devletin siyasi iktidar tarafından belirlenen kamu hizmetlerini halka sunan organı ve bu organın faaliyetleri olarak tanımlanır. Devlet teşkilatı ise, devletin yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç temel organından oluşur. Türkiye Cumhuriyeti'nde devlet teşkilatının temel organları: Yasama: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). Yürütme: Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu. Yargı: Bağımsız mahkemeler. Ayrıca, genel yönetim, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.
Yerel yönetimlerin merkezi yönetimle ilişkileri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Bu genel müdürlüğün bazı görevleri şunlardır: Mahalli idarelerle ilgili her türlü inceleme, soruşturma, denetim ve özel teftiş işlemlerini yürütmek. Mahalli idare organları veya bu organların üyelerini, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar görevden uzaklaştırmaya ilişkin işlemleri yürütmek. Mahalli idarelerin idari vesayet, denetim ve soruşturma ile görev alanında kalan konularda mevzuat uygulanmasını sağlamak. Ayrıca, 2018 yılında Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'nün kaldırılmasından sonra, bazı görevler İçişleri Bakanlığı bünyesinde de devam etmektedir.
Büyükşehir belediyesi yönetim yapısı, genellikle şu unsurlardan oluşur: Belediye Başkanı: Büyükşehir belediyesinin başı ve belediye meclisinin başkanıdır. Belediye Meclisi: Belediye başkanı ve 316 üyeden oluşur; 39 ilçe belediye başkanı da bu meclisin doğal üyesidir. Belediye Encümeni: Belediye başkanının başkanlığında, daire başkanları ve üyelerden oluşur. Tepe Yönetim: Genel sekreter ve genel sekreter yardımcılarından oluşur. Daire Başkanlıkları: Taktik düzeyde yönetimden sorumludur. Şube Müdürlükleri: Operasyonel düzeydeki işlemlerin yürütülmesinden sorumludur. Ayrıca, büyükşehir belediyelerinin iştirakleri de bulunmaktadır; bu iştirakler ayrı tüzel kişiliğe ve bütçeye sahip, yerel yönetime bağlı kuruluşlardır.
Merkezi yönetimin yerel yönetimleri denetlemesi, yerel yönetimlerin faaliyetlerinin merkezi yönetim tarafından hukuka uygunluk ve yerindelik açısından denetlenmesi anlamına gelir. Bu denetim, çeşitli yollarla gerçekleştirilir: Vesayet Denetimi: Merkezi yönetim, yerel hizmetlerin ülke bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesini, kamu yararının gözetilmesini ve mahalli ihtiyaçların karşılanmasını sağlamak amacıyla yerel yönetimler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir. Sayıştay Denetimi: Yerel yönetimlerin mali işlemleri Sayıştay tarafından denetlenir. İçişleri Bakanlığı Denetimi: İçişleri Bakanlığı, yerel yönetimler üzerinde denetim yetkisini mülkiye müfettişleri ve mahalli idareler kontrolörleri aracılığıyla kullanır. Bu denetimler, yerel yönetimlerin yasadışı uygulamalarını engelleyerek yerel halkın çıkarlarını korumayı ve ulusal çıkarların zedelenmesini önlemeyi hedefler.
Türkiye'de merkezi yönetim, bakanlıklar ve bağlı kuruluşlardan oluşmaktadır. Merkezi yönetimin yeniden yapılandırılması için bazı öneriler: Teşkilat yapısında reorganizasyon: İlgili mevzuat gözden geçirilerek devlet teşkilatının küçültülmesi ve daha etkin çalışması amaçlanmalıdır. Bakanlar Kurulu'nun görev tanımı: Bakanlar Kurulu'nun genel yürütme yetkisi, ekonomik ve mali düzenlemeler ile atamaya ilişkin görev ve yetkileri açık olarak tespit edilmelidir. Devlet bakanlıklarının sayısının azaltılması: Devlet bakanlarının görev ve yetki tanımı yeniden yapılmalıdır. Başbakanlığa bağlı kuruluşlar: Doğrudan bir bakanlık ile ilgisi kurulamayan kuruluşlar Başbakanlığa bağlanmalıdır. Bakanlar Kurulu Genel Sekreterliği: Bakanlar Kurulu'nun işlerini yürütecek bir genel sekreterlik oluşturulmalıdır.
Yerinden yönetim, devletin belli başlı kurumlarının, bulundukları yerlerde karar alma ve uygulama yetkisine sahip olması demektir. Yerinden yönetim iki şekilde olabilir: Siyasi yönden: Siyasi gücün merkezi idare ile yerel idari bölümler arasında bölüşülmüş olması. İdari yönden: Yerel nitelikteki kamu hizmetleri ile iktisadi, ticari, kültürel ve teknik bazı fonksiyonların merkezi idarenin hiyerarşik yapısı dışındaki kamu ve tüzel kişiliklerce yürütülmesi. Yerinden yönetimin bazı faydaları: Temel kamu hizmetlerinin yetkililer ve uzmanlar tarafından, gecikme olmadan uygulanmasını sağlar. Çoğulcu bir yönetim şekli olan demokrasi ile uyumludur. Merkezden yönetime göre çok daha hızlı sonuç almak mümkündür. Bazı sakıncaları: Ülkenin bütünlüğü ve milli birliğin bozulabilme ihtimali. Bölgeler arasında eşitsizliklerin artma ihtimali. Partizanca uygulamalara yol açabilmesi. Yerinden yönetim kuruluşlarının yeterli mali ve teknik imkânlara sahip olmamasının, hizmetin yürütülmesinde aksaklıklara yol açabilmesi.
Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün bazı genel müdürlükleri şunlardır: Belediyeler ve Birlikler Daire Başkanlığı; Eğitim Hizmetleri, Dış İlişkiler ve Koordinasyon Daire Başkanlığı; Mevzuat Daire Başkanlığı; Personel Hizmetleri Daire Başkanlığı; Projeler ve Teknik Hizmetler Daire Başkanlığı; Yönetim Hizmetleri Daire Başkanlığı. Ayrıca, 9 Temmuz 2018 tarihli ve 30473 (3.) mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılmıştır.
Hukuk
Merkezi ve yerinden yönetim teşkilatları nelerdir?
Marka koruma nasıl yapılır?
Meksika'da evlilikler nasıl olur?
Mal alımı ihaleleri uygulama yönetmeliği nedir?
MHP hangi siyasi çizgiden geldi?
Mazeret dilekçesi kabul edilirse ne olur?
Meşruiyet ve mesru müdafaa nedir?
Mal beyanı icra takibi başlatır mı?
Memur kaç yıl ceza alırsa işten atılır?
Liberal demokrasi ve temsili demokrasi arasındaki fark nedir?
Kısmi çalışma en fazla kaç gün olabilir?
Limited ve şirket nasıl ayrılır?
Menfi zarar ne anlama gelir?
Loglar ne kadar süre saklanır?
Meclis Hükûmeti Sistemi neden sona erdi?
Kışla şartı neden kaldırıldı?
Lehdar ile malikin farkı nedir?
Mahsup hakkı ne zaman kullanılır?
Meram Hobi Bahçeleri kaç yıllığına kiralanıyor?
MBK neden kuruldu?
Mansur Yavaş'ın rakibi kim oldu?
Merkezi sistemde 15 derece kuralı nedir?
Marka tescili 18 ve 25 sınıf ne demek?
Mesul müdür sözleşmesi nasıl yapılır?
Mahkemede jüri sistemi nasıl çalışır?
Mandater devlet ne yapar?
Merkezci ve merkeziyetçi yönetim nedir?
Limited şirket ana sözleşmesi nasıl hazırlanır?
Mahalli amirler kimlerdir?
Malazgirt neden Muş'a bağlı?
Meclisten icra affı çıktı mı?
Malpractice davası zamanaşımı ne zaman başlar?
Mahkemeler kaça ayrılır?
Mal beyanında sicil numarası nasıl bulunur?
Londra Konferansı'nın önemi nedir?
Maaşta değişiklik olursa ne yapılır?
Mera Kanunu Yönetmeliği Nedir?
Manda ilk nerede kabul edildi?
Lobi şirketi ne iş yapar?
Meskun mahale ev yapılır mı?