Mahkemede kullanılan bazı kelimeler ve anlamları:
Mahkemede hakime hitap ederken kullanılabilecek bazı ifadeler: "Sayın Hakim"; "Sayın Başkan" (başkan sıfatına sahip bir hakim için); "Sayın Yargıç" (cinsiyet ayrımı yapmaksızın). Hakime hitap ederken dikkat edilmesi gerekenler: "Like", öğretmen, kardeş, amca gibi ifadelerle hitap edilmemelidir. Duruşmaya girişte hakimi selamlamak veya "Günaydın", "İyi günler" demek doğru değildir. Yüksek sesle konuşmak ve hakimle tartışmak yasaktır. Konuşmak için hakimden izin alınmalıdır. Konuşurken ayağa kalkmak mahkemeye olan saygıyı gösterir.
Mahkemede kullanılan üslup, resmi, diplomatik, tarafsız, objektif ve hukuki bir üslup olmalıdır. Bazı özellikler: Resmi ve ciddi dil: Duygusal ifadelerden ve gündelik dildeki argo veya samimi tabirlerden kaçınılmalıdır. Açık ve net ifade: İfadeler belirsiz veya muğlak olmamalı, amacı hizmet etmelidir. Tarafsızlık ve objektiflik: Yazılı metinlerde hakaret, tehdit veya aşağılayıcı ifadeler kullanılmamalıdır. Hukuki terimler: Ulusal ve uluslararası hukukta yerleşik tanımlara dayalı terimler kullanılmalıdır. İhtiyatlılık ve ifade düzgünlüğü: Yazılı ifadeler, her türlü hukuki riski minimize edecek şekilde dikkatle seçilmelidir.
Hukuk dilinde kullanılan bazı özel kelimeler şunlardır: İbra: Alacağı sona erdiren bir sözleşme ile borcun ortadan kaldırılması. Haciz: Bir malın el konulması. Hakaret: Aşağılama, sövme. Hadise: Olay. Mütalaa: Değerlendirme, görüş. Rücu: Öncelikli sorumluların, sorumluluklarını yerine getirdikten sonra gerçek sorumludan talep etmesi. Mahsup: Borcun alacaktan düşürülmesi. Ahde Vefa: Anlaşmalara sadakatle uyulması ilkesi. Alacağın Devri: Alacaklının hakkını başka bir kişiye devretmesi. Kapora: Sözleşmenin kurulmasından önce verilen bedel. Bu terimler, hukuk dilinde sıkça kullanılan ve özel anlamlar taşıyan kelimelerden sadece birkaçıdır. Hukuk terimleri hakkında daha fazla bilgi almak için bir avukata başvurulması önerilir.
Duruşma, yargılamalarda iddia ve savunma makamlarının delillere dayanarak tartıştıkları süreçtir. Duruşmanın diğer anlamları: Şikayetçi, sanık, tanık, bilirkişi gibi suje ve ispat araçlarının dinlendiği, delillerin toplanarak ortaya konulduğu ve tartışıldığı oturum veya celsedir. İddianamenin mahkeme tarafından kabulüyle başlayıp hüküm verilmesine kadar geçen yargılama safhasıdır. Duruşma, kural olarak herkese açık yapılır.
Mahkemede nasıl davranılması gerektiği, kişinin sıfatına (tanık, sanık, müşteki vb.) ve davanın türüne (hukuk veya ceza) göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak dikkat edilmesi gereken bazı noktalar şunlardır: Sakin ve saygılı olmak. Hakimin lafını kesmemek. İzin almadan konuşmamak. Gereksiz detaylara girmemek. Kimlik belgelerini yanında bulundurmak. Avukat desteği almak, özellikle bir avukat olmadan duruşmaya giriliyorsa, faydalı olabilir.
Mahkeme kararı yazımı için örnek olarak aşağıdaki unsurlar incelenebilir: Hukuk mahkemelerinde gerekçeli karar yazımı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 297. maddesinde belirtilmiştir. Ceza mahkemelerinde gerekçeli karar yazımı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 230. maddesinde düzenlenmiştir. İdari mahkemelerde ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesi esas alınır. Örnek bir mahkeme kararı şu şekilde olabilir: > T.C. SAMSUN KADASTRO MAHKEMESİ Sayı: CELSE NO CELSE TARİHİ HÂKİM KÂTİP Belirli gün ve saatte celse açıldı. Davacı İsa ERTÜRK ile davalı Nuri ÖZTÜRK geldiler. Açık duruşmaya devam olundu. Jandarmaya ve Kadastro Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü. Gelen müzekkere cevapları okundu. Taraflar, "Gelen cevabi yazılara bir diyeceğimiz yoktur" dediler. Davacıdan soruldu: "Dava dilekçemi aynen tekrarlıyorum, davamın kabulüne karar verilsin" dedi. Davalıdan soruldu: "Davayı kabul ediyorum, davacıya ait olan yer, yanlışlıkla benim üzerime yazılmış, bir diyeceğim yoktur" dedi. Beyan okundu, imzası alındı. Davalı X (TC:) (imza) Taraflara, tahkikatın tümü hakkında açıklama yapmaları için söz verildi. Davacı taraf, tahkikat tamamlanmıştır, davamız sabit olmuştur dedi. Davalı taraf, "Tahkikat tamamlanmıştır, gerekli karar verilsin" dedi. Tahkikatın bittiği bildirildi. Sözlü yargılama evresine geçildi. Taraflara son sözleri soruldu. Davacı taraf, "Savunmamız sabit olmuştur. Kabul kararı verilsin" dedi, davalı taraf, "Kabul kararı verilsin" dedi. Dosya incelendi, araştırılacak başka bir husus kalmadığından açık yargılamaya son verildi. Nihai karar aşamasına geçildi. G.D. Davacının davasının KABULÜ ile kadastro tespitinin iptaline; Samsun İli, Canik ilçesi, İlyaslı Köyü 151 ada 4 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının beyanlar hanesinde "işbu taşınmaz, Kamil oğlu İsa Öztürk’ün 1960 yılından beri fındık bahçesi vasfı ile kullanımındadır" şeklinde düzeltilmesine,
Hukuk
Memurluktan feragat edince ne olur?
Meclis erken seçim kararı alırsa ne olur?
Mahkeme celbi ne anlama gelir?
Maydonoz Döner'e neden kayyum atandı?
Mağazada iade yoksa nasıl iade edebilirim?
Mahmut Arıkan Saadet Partisi'nin yeni genel başkanı mı?
Mekansal planlar yapım yönetmeliği nedir?
Meksika yaz saati uygulamasına geçiyor mu?
Medya Muhtarı ne iş yapıyor?
Malzeme talep ve onay formu nedir?
Kıymet takdirine itiraz talebi ne zaman yapılır?
Kıymet takdirine itiraz kimler yapabilir?
MEB tabela onayı nasıl alınır?
Mali mühür ne işe yarar?
Marjinal tarım arazisi imara açılır mı?
Kısmi çalışma emeklilikte sayılır mı?
Mal beyanı formu kaç yılda bir verilir?
Memurların grev hakkı var mı?
Liberal Demokrat Parti ve Liberal Parti aynı mı?
Mehir boşanma davasında istenebilir mi?
Mafya nedir, ne iş yapar?
Mevzuat ve içtihat programları nelerdir?
Limited şirketin ticari temsilcisi müdür mü?
Manevi tazminatta faiz ne zaman başlar?
Memurlar hangi işleri yapamaz?
Mansur Yavaş'ın asıl mesleği ne?
Milli Emlak'ın ihaleleri ne zaman yapılır?
Mehmet Ali Agca neden hapiste?
Lozan Antlaşması'nın tam metni nerede?
Martı TAG Bursa'da yasal mı?
Malımı istediğim kişiye bağışlayabilir miyim?
Merkezi atama ne demek?
Lojmanda öncelik sırası neye göre belirlenir?
Milli istihbarat teşkilatı nasıl çalışır?
Milli Egemenlik ve Cumhuriyetçilik aynı şey mi?
Mazeretli avukat mazeret dilekçesini ne zaman gönderir?
Memura 7 gün ölüm izni ne zaman başladı?
Kızılay hangi kuruma bağlı?
Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan arasındaki fark nedir?
Mesul Müdür ile sorumlu müdür aynı mı?