Niteleyen ve nitelenen kavramları, dilbilgisinde sıfatlar (ön adlar) ile ilişkilidir.
Örnekler :
Niteleme sıfatları , isme sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verir
Nitel ve nitelik arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Nitel, bir şeyin nasıl olduğunu, ne gibi niteliklere sahip olduğunu ifade eder. Nitelik, bir şeyin iyi, kötü, güzel, çirkin oluşudur; onu diğer şeylerden ayıran, şöyle ya da böyle yapan özelliktir. Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre "nicelik" veya "nitelik" ifade edecek şekilde de kullanılabilir.
Niteleme sıfatı bulmak için isme "nasıl?" sorusunu sormak gerekir. Bu soruya verilen cevap, varlığın özelliğini belirten niteleme sıfatını verir. Örnekler: - Renk bildirenler: mavi, kırmızı, sarı. - Biçim bildirenler: yuvarlak, kare, üçgen. - Durum bildirenler: temiz, kirli, yorgun. Özel isimlerle kullanılan niteleme sıfatları ise akrabalık, meslek ve saygı ifade eden unvanları içerir. Örnekler: - Ayşe teyze bize geldi. - Doktor Ali hastaları muayene etti. - Öğretmenimiz Ayşe Hanım çok iyidir.
Nitel ve nicel niteliklere örneklerden bazıları şunlardır: Nitel nitelikler: Ekşi yoğurdu ayran yaparak değerlendirebilirsin. Annemin lezzetli yemekleri burnumda tütüyor. Güleç yüzüyle çevresine neşe saçıyordu. Cimri insanların kimseye hayrı dokunmaz. Okula yırtık ayakkabılarla gidiyordu. Nicel nitelikler: Bu binadaki dairelerin oldukça geniş odaları var. Ağacın uzun dallarını testereyle kestim. Okul, yüksek binaların arasında kalmış. Sırtında ağır bir çantayla güç bela yürüyordu. İşyerime yakın bir ev satın almak istiyorum. Bir kelime, kullanıldığı cümleye göre “nicelik” veya “nitelik” ifade edecek şekilde kullanılabilir. Örnek: “Çok eski zamandan beri o benim yakın bir arkadaşım “Alışveriş merkezi benim evime çok yakın “Adana, bulunduğumuz yere çok yakın “Onunla çok yakın arkadaşız
Nitel, bir şeyin özelliklerini belirtirken kullanılan sıfatlara verilen isimdir. Nitel anlamlı sözcükler, herhangi bir şeyin nasıl olduğunu, ne gibi niteliklere sahip olduğunu ifade eder. Nitel anlam, kavramların sayılamayan, ölçülemeyen değerlerini anlatır. Nitel kelimesi genellikle soyut anlamlı olarak kullanılır. Bazı nitel anlam örnekleri: "Ben bu ekşi yoğurdu yemem." "Gerçekten çok lezzetli bir yemek olmuş." "Yarınki eğlence için yırtık elbiseni sakın giyme." "Parfümünün çok güzel koktuğunu söyledi."
Nitel ve nitelemek arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Nitel, varlıkların nasıl olduğunu, niteliklerini ifade eden; sayılamayan, ölçülemeyen değerleri anlatan sözcükleri tanımlar. Nitelemek ise bir varlığı belirli bir özelliğe sahip olarak tanımlamak anlamına gelir. Örneğin, "ekşi yoğurt" cümlesindeki "ekşi" kelimesi nitel anlamlıdır; "yoğurdun ekşiliği" ölçülemeyen bir özelliktir. "Bu binayı yüksek kuleli olarak niteleyebiliriz" cümlesinde ise "yüksek kuleli" ifadesi, binayı belirli bir özelliğe sahip olarak tanımlamaktadır. Dolayısıyla, "nitel" bir özelliği ifade ederken, "nitelemek" bu özelliği tanımlama eylemini ifade eder.
Klasik sıfat ve niteleme sıfatı arasındaki fark, sıfatların işlev ve özelliklerine dayanır. Niteleme sıfatları, isimlerin renk, durum, biçim gibi kalıcı özelliklerini belirtir ve "nasıl?" sorusuna cevap verir. Örneğin, "kırmızı elbise", "uzun yol" ifadelerinde "kırmızı" ve "uzun" sıfatları niteleme sıfatlarıdır. Klasik sıfatlar hakkında bilgi bulunamamıştır. Özetle, niteleme sıfatları isimlerin niteliklerini belirtirken, klasik sıfatlar hakkında spesifik bir bilgi bulunmamaktadır.
Maddeyi niteleyen özellikler ve ölçülebilen özellikler arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir: Maddeyi niteleyen özellikler: Duyu organları ile algılanabilen ve ölçülemeyen özelliklerdir. Örnekler: Renk, koku, tat, sertlik, yumuşaklık, saydamlık, esneklik, kırılganlık, pürüzlülük. Ölçülebilen özellikler: Bilimsel araçlarla ölçülebilen ortak özelliklerdir. Örnekler: Kütle, hacim.
Blog
Niteleyen ve nitelenen nedir?
Mutarra ne demek?
Nisan hangi burç ve yükseleni?
Noruyon ne demek?
Mucip sebep ne demek TDK?
Nasip değilmiş ne demek?
Nush ve uslandırma ne demek?
Neden ve ne demek arasındaki fark nedir?
Mütevazı ve mütevazilik nasıl yazılır?
Meyve ağaçlarına ilkbaharda hangi gübre verilir?
Meyus ve mahzun ne demek?
Nüzul ne demek vikipedi?
Millet Kütüphanesi Rosetta Stone ücretsiz mi?
Muallakta kalmak ne demek?
Nazife hangi köken?
Mirza Türk ismi mi Farsça mı?
Nays ne anlama gelir?
Noun ve noun clause arasındaki fark nedir?
Millet nizamı hangi akıma aittir?
Norveç'in resmi dili neden Norveççe?
Mrs. ve Miss arasındaki fark nedir?
Mim harfi kalın mı ince mi?
Modern erkek isimleri nelerdir?
Muratti Rosso mu daha ağır Blue mu?
Mod Hotel personel alımı nasıl yapılır?
N harfi ile başlayan kaç tane eşya var?
Munzammın karşılığı nedir?
Nehirin eş ve zıt anlamlısı nedir?
Mutabık ne demek?
Meşgale ne demek?
Müdür görmek neye işarettir?
Nifakın 3 temel özelliği nedir?
Müsaitlik durumuna tabi olmak ne demek?
NICE ne için kullanılır?
Miraciyelerde hangi konular işlenir?
Mutlu günler ve günaydın nasıl söylenir?
Millet ile kavim arasındaki fark nedir?
Meydan gazetesi kime ait?
Nice yıllara mı nice senelere mi?
NATO daimi 3'lüsü kim?