Müteallik ve müteaddi terimleri farklı alanlarda farklı anlamlar taşır:
Müteallik : "İlişkin", "bir şeye dair", "ilgili" anlamlarına gelir. Hukuk terimlerinde de "bir şeyle ilgili" anlamında kullanılır
Müteaddi : "Geçişli" anlamına gelir. Arapça gramerde, fiilin doğrudan bir nesne (meful) alması durumunu ifade eder. Türkçe'de ise bir işin başkasına geçmesi veya bir şeyle alakası bulunması durumunu belirtir
Müteaddi fiil, "geçişli fiil" olarak da bilinir ve mefulün bih sarihe ihtiyaç duyan, yapılan işin mefule geçtiği fiillerdir. Bir başka deyişle, "neyi?" ve "kimi?" sorularına cevap veren fiillerdir. Örnekler: "شَرِبَ الطِّفْلُ الْمَاءَ" (Çocuk suyu içti) cümlesindeki شَرِبَ fiili. "أَكَلَ فَرِيدٌ الْخُبْزَ" (Ferit ekmeği yedi) cümlesindeki أَكَلَ fiili. Ayrıca, lazım fiillerin إِفْعَال veya تَفْعِيل babına aktarılmasıyla müteaddi hale getirilebileceği de bilinmektedir.
Müteaddî ve lazım fiilleri ayırt etmek için şu kriterlere bakılabilir: 1. Müteaddî (geçişli) fiiller, nesneye etki eden fiillerdir ve "neyi, kimi" sorularına cevap verirler. 2. Lazım (geçişsiz) fiiller ise nesneye ihtiyaç duymayan, fiilin etkisinin sadece özne ile sınırlı olduğu fiillerdir.
Müteaddi kelimesi, "başkasının hakkına tecavüz eden, saldıran, sataşan" anlamına gelir. Ayrıca, geçişli fiil anlamında da kullanılır ve "anlatmak, düşündürmek" gibi fiilleri ifade eder.
Müteallik kelimesi, Arapça kökenli olup "ilişkin", "ilgili", "alakalı" anlamlarına gelir. Örnek cümleler: "Onlar meclislerinde fuhşa müteallik kelâm etmezler" (Âlî Mustafa Efendi). "Ekseriya geceleri dahi dükkâna müteallik işelerle meşgul olurdu" (Muallim Nâci). "Mesirelere gittiği günlerde, merdane laubaliliğiyle yiyecek ve içeceğe müteallik hazırlıkların başına geçerdi" (Yahya Kemal Beyatlı).
Hizmete müteallik olmak, hukuk dilinde "hizmetle ilgili" veya "hizmeti ilgilendiren" anlamına gelir. Bu terim, özellikle Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve İç Hizmet Yönetmeliğinde emirlerle ilgili olarak kullanılır. Ancak, "git benim arabamı yıka" şeklindeki bir emir hizmete müteallik olmayan bir emirdir ve askerin bu emri yerine getirmemesi "emre itaatsizlik suçu" veya "emre itaatsizlikte ısrar suçu" oluşturmaz.
Müteaddî ve lâzım fiilleri, Arapça gramerde kullanılan terimlerdir: Müteaddî (geçişli) fiil: Cümlenin anlaşılması için "mef'ul"e (nesne) ihtiyaç duyan fiillerdir. Lâzım (geçişsiz) fiil: Cümlenin anlaşılması için "mef'ul"e ihtiyaç duymayan fiillerdir.
Müteaddit kelimesi, Arapça kökenli olup "birçok", "fazla", "bol" anlamlarına gelir. Ayrıca, "ardışık", "sırayla" veya "peş peşe gelen" anlamlarında da kullanılır. Örnek cümleler: "Bu roman, müteaddit olaylar ve karakterlerin hikayesiyle doludur". "Seni müteaddit kez ikaz ettim ama beni dinlemedin". "Müteaddit yatak şiltesi olan bir yüklük vardı".
Blog
Not only kullanımı nasıl ayırt edilir?
Nöker ne demek?
Nbr ve slm ne anlama gelir?
Miran isminin kökeni nereden gelir?
Nisan ayı özel isim mi?
Mühimmat ne anlama gelir?
Miscellany ve miscellanea nedir?
Nex sigara filtresi kaliteli mi?
Mobil kelimesi nereden gelir?
O kadar... ki bağlacı nasıl yazılır TDK?
Muharebe ne demek?
Novel ve kitap aynı şey mi?
Nişanyan'ın adlar ve soyadlar kitabı ne anlatıyor?
Nezir isminin kökeni nedir?
Müptelası olmak ne anlama gelir?
MS 261 hangi ağaç için kullanılır?
Nar çiçeği nasıl yazılır TDK?
Mukbang nasıl telaffuz edilir?
Mühimmat astsubay ne iş yapar?
NAÜ ne anlama gelir?
N'aber ve ne haber arasındaki fark nedir?
Milletler ve hükümdarlar tarihi ne anlatıyor?
Mısır Arapçası ve Türkçe aynı mı?
Nisan ayı İngilizcesi ne?
Muhattap ve muhatap aynı mı?
Okey neden Türkçe'de okey denir?
Nuray isminin özellikleri nelerdir?
Noktalama işaretlerinden sonra ne zaman ! kullanılır?
Napiyosun ne zaman kullanılır?
Not ile biten kelimeler nelerdir?
Münhal ne demek?
Monotoni ve monotonluk aynı şey mi?
Nah ne anlama gelir?
MSPD açılımı nedir?
Nekesin kökeni nedir?
Nazif ne anlama gelir?
Off ne anlama gelir?
Miray ne anlama gelir?
Molfix bebek bezi hangi ülkenin malı?
Mng kargo eve teslim ediyor mu?