. sınıfta öğrenilen söz sanatları olan kişileştirme ve konuşturma şu şekilde açıklanabilir:
Kişileştirme (teşhis) . İnsan dışındaki varlıklara (hayvanlara, bitkilere, nesnelere) insana özgü özellikler verilmesidir. Bu sayede, cansız varlıkları ya da hayvanları konuşturarak, düşündürerek veya onlara insani özellikler yükleyerek anlatımı daha ilgi çekici hale getirilir
Konuşturma (intak) . İnsan dışındaki varlıkların konuşturulmasıdır. Genellikle masallarda ve fabllarda karşımıza çıkar. Kişileştirilen varlıkların konuşmasıdır
Örnekler:
Duyu aktarımı ve kişileştirme aynı şey değildir. Duyu aktarımı, bir duyuyla algılanan kavramın, başka bir duyuyla algılanabilecek biçimde kullanılmasıdır. Kişileştirme ise, insan dışındaki varlıklara (dağ, ağaç, hayvan vb.) insana özgü niteliklerin aktarılmasını ifade eder.
Teşhis (kişileştirme) sanatı, insan dışındaki varlıklara (hayvanlar, doğa olayları, nesneler) insana ait özelliklerin aktarılmasıyla yapılan edebi bir sanattır. Bazı teşhis sanatı örnekleri: "Sevincinden ağlayan, gülen, haykıran rüzgâr / Kalplere sevinç, umut ve inanç getiriyor". "Dağ başını duman almış / Gümüş dere durmaz akar". "Ben öpmeden önce yanaklarını / Varsın teller, tüller, duvaklar öpsün". "Bir bulut gezer yayla yayla Anadolu’yu / Bir baştan başa selâm götürür". "Aynalar, bakmayın yüzüme dik dik / İşte yakalandık, kelepçelendik". "Kuşlar, senin uzak diyarlara gittiğini söylediler bana". "Konunun hassasiyeti nedeniyle kalemimin çok temkinli hareket ettiğini okurların fark etmişlerdir".
Kişileştirme (teşhis) söz sanatında kullanılan bazı söz sanatları şunlardır: İntak (konuşturma). Kapalı istiare. Örnekler: "Kuşlar, senin uzak diyarlara gittiğini usulca fısıldadılar kulağıma" (kişileştirme). "Tilki, biz buralarda yabancı sevmeyiz, dedi" (intak). "Mektuplarım ağlarken sustu, dilekçelerim" (kişileştirme).
Kişileştirme içeren bir şiir yazmak için aşağıdaki gibi bir yapı izlenebilir: 1. Başlık: Şiirin konusunu yansıtan bir başlık seçilmelidir. 2. Dize Yapısı: Şiirde en az bir dize, insan dışı bir varlığa veya soyut bir kavrama insan özellikleri atfederek yazılmalıdır. 3. Duygusal Bağ: Kişileştirme, okuyucunun metinle duygusal bir bağ kurmasını sağlayacak şekilde kullanılmalıdır. Örnek bir kişileştirme şiiri: > Bulutlar gülerek geldiler Dağın tepesinde durdular Selam dediler güldüler Dağ yıkadı saçlarını. Kişileştirme örnekleri içeren bazı dizeler: "Sevincinden ağlayan, gülen, haykıran rüzgâr / Kalplere sevinç, umut ve inanç getiriyor". "Dağ başını duman almış / Gümüş dere durmaz akar". "Kitap, kapağını aralayarak yıllardır sakladığı sırlarını fısıldamaya başladı". Kişileştirme, genellikle intak (konuşturma) sanatı ile birlikte kullanılır.
Benzetme ve kişileştirme arasındaki temel fark, benzetmede bir nesneye başka bir varlığın özelliğinin aktarılması, kişileştirmede ise insan dışı varlıklara insana özgü niteliklerin kazandırılmasıdır. Benzetme (teşbih), anlatımı kuvvetlendirmek ve sözün etkisini artırmak için aralarında değişik yönlerden ilgi bulunan iki şeyden zayıf olanın kuvvetli olana benzetilmesidir. Kişileştirme (teşhis), insan dışındaki varlık veya kavramlara insanî özellikler yükleme sanatıdır. Bazı örnek cümleler: Benzetme: "Yüzü güneş gibi parlıyordu". Kişileştirme: "Çiçekler uykusundan yeni uyanmış gibiydi". Özetle: Benzetme: İki varlık arasında ortak bir yön sayesinde benzerlik kurma. Kişileştirme: İnsan dışı varlıklara insana özgü nitelikler kazandırma.
Teşhis, insan dışındaki varlıkları insan özelliğiyle donatma, kişileştirme sanatıdır. Teşhis kelimesinin diğer anlamları: kim ya da ne olduğunu anlama, tanıma; belirleme; tanı. Teşhis sanatına örnek olarak şunlar verilebilir: "Sevincinden ağlayan, gülen, haykıran rüzgâr / Kalplere sevinç, umut ve inanç getiriyor". "Dağ başını duman almış / Gümüş dere durmaz akar". "Ben öpmeden önce yanaklarını / Varsın teller, tüller, duvaklar öpsün".
Konuşturma cümlesi bulmak için aşağıdaki kaynaklardan yararlanılabilir: turkedebiyati.org. bilgenc.com. turkceodevim.com. milliyet.com.tr. sorumatik.co. Ayrıca, masal ve fabl türlerindeki eserler, konuşturma cümlelerinin bulunabileceği kaynaklar arasında sayılabilir.
Eğitim
Kar tatili olan illerde özel okullar tatil mi?
Kas iskelet sistemi kaça ayrılır?
Katı maddelerin tanecikleri nasıl hareket eder?
Katı sıvı ve gaz basıncı formülleri nelerdir?
Kaç çeşit uzaylı var?
Karne görüşlerinde takdim hanesi ne yazılır?
Kitap okuma takip dosyası nedir?
Kişileştirme ve konuşturma nedir 5.sınıf?
Kavram haritası hangi öğrenme kuramına dayanır?
Kesirli logaritma nasıl hesaplanır?
Kant'ın sonrası felsefe nedir?
Kavram haritaları hangi görsellerle desteklenir?
Kara delikte zaman nasıl durur?
Kod ve antikodon nerede bulunur?
Karnesi iyi olana hangi belgeler verilir?
Klimatolojiye giriş ders notları nelerdir?
Kazakistan eskiden kime bağlıydı?
KBS taşınır eğitim videoları nerede izlenir?
Kimler dikey geçiş yapabilir?
Kitap özeti ve analizi arasındaki fark nedir?
Kara deliğin sınırı var mı?
Karasal ve step ikliminde yağış rejimi nasıl?
Katran yanınca ne olur?
Kitap Kurdu uygulaması ne işe yarar?
Katıhâl fiziği hangi alt dallara ayrılır?
Kariyer günleri etkinliği nedir?
Karesi formülü nedir?
Komplikasyonlu ve komplike arasındaki fark nedir?
Kesit alanının önemi nedir?
Kanguru sınavı kaç puanla kazanılır?
Kemosentez ve kemonsu nedir?
Kolay papatya çizimi kaç yaşında yapılır?
Kaynama hal değişimi midir?
Kimyasal ve tehlikeli madde nedir?
Kimya 9. sınıf 42 sayfa ne anlatıyor?
Kar spreyi neden erimez?
Karstlaşma en az nerede görülür Türkiye?
Komiser olmak için polis akademisi şart mı?
Karboksil grubu asit mi baz mı?
Kenger otu hangi familyaya aittir?