Kayaçlar, oluşum şekillerine göre üç ana gruba ayrılır :
Magmatik (Püskürük) Kayaçlar :
Tortul (Sedimenter) Kayaçlar :
Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar :
Kayaç ve toprak arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Kayaç: Yer kabuğunu oluşturan, katı ve minerallerden oluşan ana maddedir. 2. Toprak: Kayaçların ayrışması ve ufalanması sonucu oluşan, içinde çeşitli mineraller, canlı organizmalar, organik maddeler, hava ve su bulunan yeryüzü örtüsüdür.
En iyi kayaç örneği olarak şu kayaçlar gösterilebilir: 1. İç Püskürük Kayaçlar: Granit, siyenit, diyorit, gabro. 2. Dış Püskürük Kayaçlar: Andezit, bazalt, obsidyen (volkan camı). 3. Tortul Kayaçlar: Kum taşı, kil taşı, çakıl, alçı taşı, kaya tuzu, kömür, tebeşir. 4. Başkalaşım Kayaçlar: Killi şist, kuvarsit, mika şist, mermer ve gnays.
Üç çeşit kayaç: 1. Magmatik (Püskürük) Kayaçlar: Magmanın yer içinde, yeryüzünde veya yeryüzüne yakın derinliklerde soğuyup katılaşmasıyla oluşur. 2. Tortul (Sedimenter) Kayaçlar: Kayaların aşınıp, akarsu, rüzgar, buzul gibi etkilerle taşınarak birikmesiyle meydana gelir. 3. Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar: Magmatik ve tortul kayaçların sıcaklık, yüksek basınç gibi etkilerle değişikliğe uğramasıyla oluşur.
Başkalaşım kayaçları (metamorfik kayaçlar), magmatik ve tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç etkisiyle değişime uğraması sonucu oluşur. Bazı başkalaşım kayaçları: Mermer: Kalker veya mercan kayaçlarının başkalaşımı sonucu oluşur. Gnays: Granitin başkalaşıma uğramasıyla oluşur. Şist: Killerin başkalaşmasıyla oluşur. Kuvarsit: Kum taşlarının başkalaşımıyla oluşur. Hornfels: Seramik ve kil kayaçlarının başkalaşımıyla oluşur. Başkalaşım kayaçları, yapraklanmalı ve yapraklanmasız olarak iki farklı doku gösterebilir.
Kayaç örnekleri şu şekilde verilebilir: Magmatik (püskürük) kayaçlar: granit; bazalt; siyenit; andezit; diyorit; obsidyen (volkan camı); gabro. Tortul kayaçlar: kireçtaşı; kum taşı; kil taşı; çakıl taşı (konglomera); alçı taşı (jips); kaya tuzu; kömür. Başkalaşım (metamorfik) kayaçlar: mermer; şist; kuvarsit; gnays.
Kayaç döngüsü, yeryüzündeki kayaçların doğal yollarla birbirine dönüştüğü süreçtir. Bu süreçte: Magmatik kayaçlar, yer kabuğundaki tektonik hareketler sonucu yeryüzüne çıkar. Tortul kayaçlar, erozyon, yağmur suyu ve rüzgar gibi dış etkenlerle oluşur. Başkalaşım kayaçlar, yüksek sıcaklık ve basınç altında diğer kayaçlardan meydana gelir. Bu döngüyü devam ettiren süreçler arasında erime, soğuma, kristallenme, ayrışma, taşınma, depolanma ve metamorfizma gibi fiziksel değişiklikler bulunur.
Derinlik kayaçları, yer kabuğunun iç kısımlarındaki çatlak ve boşluklara sokulan magmanın yavaş yavaş soğumasıyla oluşan kayaçlardır. Başlıca derinlik kayaçları şunlardır: - Granit. - Siyenit. - Gabro. - Diorit.
Eğitim
Karbonun atom numarası kaçtır?
Kayseri Üniversitesi öğrenci bilgi sistemine nasıl girilir?
Kolloid ve süspansiyon ayran hangisi?
Kar fırtınası neyi temsil eder?
Kampüs bilgi sistemi nedir?
Karbonik asit formülü nedir?
Kesme şeker neden yavaş çözünür?
Kandilli deprem verileri nereden alınır?
Konakçı ve konak hücre aynı şey mi?
Kastamonu fay hattı ne zaman hareket eder?
Kireç neden bazik?
Kavramsal çerçeve nasıl yazılır örnek?
Katı maddeler küçük tanecikli mi?
Kaya Tuzu neden topaklanır ve nemlenir?
Kimler öğretmen olamaz?
Kartograf ve haritacı aynı şey mi?
Karl Marx Kapital 2 cilt kaç sayfa?
Kondroitin ve kondrin ve kondrosit aynı mı?
Kolay martı çizimi kaç yaş için uygundur?
Kaymakamlık çıkmış sorular nereden indirilir?
Kareköklü sayılar nasıl bulunur?
Koful ve kontraktil kofulu hangi canlılarda bulunur?
Kimyasalların depolanmasında nelere dikkat edilmeli?
Kireç çözücü pH yükseltir mi?
Kimyasal değişim her zaman fiziksel değişimi kapsar mı?
Kimyasal madde depolama planı nedir?
Kardiyolog doktor ne kadar sürede yetişir?
Kavramsal çerçeve ve kuramsal model nasıl yazılır?
Karbonat neden bazik?
Kemer ve tonoz arasındaki fark nedir?
Karne günü tebrik mesajı nasıl yazılır?
Kav ve mahzen arasındaki fark nedir?
Karekökü örnek soruları zor mu?
Karma ve laik eğitim ne zaman başladı?
KK12 ne demek?
Karaman kaçıncı derece deprem bölgesi?
Kareli kağıtta hangi çizgiler kullanılır?
Kitap aydınlıktır sloganı etkili midir?
Kitap okuma formu nasıl hazırlanır?
Kareli Kağıda Çizim Yapmak Zor mu?