Kant'ın kritisizm (eleştiricilik) anlayışı , hiçbir bilginin tüm yönleriyle incelenip eleştirilmeden doğru kabul edilemeyeceği görüşüne dayanır
Kant'ın kritisizm anlayışının temel özellikleri :
Kant'a göre, bilginin iki kaynağı vardır: deney ve akıl. Deney, dış dünyaya ilişkin bilgilerin ham maddesini verir, akıl ise bu ham maddeyi düzenler ve bilgiye dönüştürür
Kant, aydınlanmayı insanın kendi aklını kullanma cesareti olarak gördüğü için önemli görmektedir. Kant'a göre aydınlanmanın diğer önemli yönleri şunlardır: Eğitim: Aydınlanmada eğitimin rolü büyüktür; bireyin düşünme kapasitesini etkin bir şekilde kullanabilmesi için uygun bir eğitime ihtiyacı vardır. Özgürlük: Aydınlanmanın tek gerekli ve yeterli ön koşulu özgürlüktür. Ahlaki gelişim: Aydınlanma, bireyin ahlak yasalarına uygun olarak yaşaması ve böylece mutluluğu hak etmesi için gereklidir.
Felsefi izm'ler (yaklaşımlar) çeşitli kategorilere ayrılabilir. İşte bazı örnekler: Ontolojik (varlık) temelli: Monizm (tekçilik), plüralizm (çoğulculuk), düalizm (ikilik). Epistemolojik (bilgi) temelli: Rasyonalizm (akılcılık), empirizm (deneycilik), kritisizm (eleştirel akılcılık), pozitivizm (olguculuk). Etik temelli: Teizm (tanrı inancı), ateizm (tanrı inancı yokluğu), agnostisizm (tanrı'nın varlığı ya da yokluğuna dair kesin bilgiye ulaşılamaz). Sosyal ve politik temelli: Sosyalizm (toplumculuk), liberalizm, faşizm, kapitalizm. Bu kategoriler, felsefi izm'lerin tamamını kapsamamaktadır.
Kritisizm, diğer adıyla eleştiricilik, dogmatik düşünürler ile septik filozofları uzlaştıran bir felsefi akımdır. Temel ilkeleri: Görecelik ilkesi: Bir kişi ya da topluluk için doğru olan bilgi, başka bir topluluk için yanlış olabilir. Bilgi ve gerçeklik kavramları: Bilgi felsefesi görüşüdür ve mutlak bilgiye ulaşmanın yolu, kavramları derinlemesine analiz etmek ve karşılaştırma yapmaktır. Kritisizm, deneycilik ve akılcılık akımlarının sentezi olarak da kabul edilir. Kurucusu: Alman filozof Immanuel Kant'tır. Temsilcileri: Bertrand Russel, Karl R. Popper ve J. Krishnamurti gibi isimler bulunur.
Immanuel Kant'ın kurucusu olduğu felsefe akımı kritisizm ya da eleştirel düşünce olarak adlandırılır. Kant, rasyonalizm ve empirizm ekollerini uzlaştırmaya çalıştığı için bu yeni ekolü eleştirel düşünce bağlamında kritisizm olarak adlandırmıştır. Kant'ın felsefe sisteminin genel adı ise kritik felsefe olarak bilinir.
Kant sonrası felsefe, Immanuel Kant'ın fikirlerini takip eden ancak onun felsefesinin bazı sınırlamalarının ve varsayımlarının ötesine geçmeye çalışan filozofları ifade eder. Kant sonrası felsefenin bazı temel özellikleri: Geleneksel metafiziğin eleştirisi. Bireysel deneyime vurgu. Mutlak ahlakın reddi. İnsanlık durumuna odaklanma. Diğer felsefi geleneklerin etkisi. Kant sonrası felsefenin önemli temsilcileri arasında Friedrich Nietzsche, Arthur Schopenhauer ve Martin Heidegger bulunur.
Immanuel Kant, aklın sınırlarını zorlamanın gerekli olduğunu çünkü bu sayede metafiziğin bir bilim olarak olanak ya da olanaksızlığına dair bir karara varılabileceğini ve metafiziğin kaynaklarının ve sınırlarının çizilebileceğini savunur. Kant'a göre, aklın sınırlarını zorlamak şu faydaları sağlar: Teorik aklın eleştirisi: Akıl, deney alanının ötesine geçtiğinde çelişkilere (antinomiler) yol açar. Metafiziğin yeniden yapılandırılması: Metafizik, dogmatik spekülasyondan arındırılarak, ahlaki temellerle yeniden kurulabilir. Pratik aklın kullanımı: Akıl, sadece teorik değil, pratik anlamda da kullanılabilir ve bu, bireyin özgür ve ödev ahlakına dayalı bir özne olarak kendini gerçekleştirmesini sağlar. Kant, aklın sınırlarını belirlerken aynı zamanda metafiziğin yeniden yapılandırılabileceği alan olarak ahlakı ve pratik aklı öne çıkarır.
Immanuel Kant, empirizm (deneycilik) ve dogmatik rasyonalizm akımlarına karşı çıkar. Empirizm: Kant, bilginin yalnızca deneyime dayandığını savunan empirizm akımını, duyulardan bağımsız bazı bilgilerin (zaman, mekân, özgürlük gibi) olduğunu belirterek eleştirir. Dogmatik rasyonalizm: Bu akım, aklı her şeyi kavrayabilen bir yeti olarak görür.
Eğitim
Kasım ara tatili ve yarıyıl aynı mı?
Karesi alınan sayı pozitif mi negatif mi?
Katı sıvı ve gazdan hangisi daha düzensizdir?
Kemosentez denklemi nedir?
Karışımlar neden saf madde değildir?
Kesir çarpımında payda neden değişmez?
Kategorizasyon ve sınıflandırma nedir?
Kar tatili olan öğrenciler ne yapacak?
Kendi kendine Korece öğrenilir mi?
Kalsiyum klörür tuz mu asit mi baz mı?
Kemosentetik bakteriler CO2 kullanır mı?
Karekökte negatif sayı neden olmaz?
Kdz Ereğli'de okullar neden tatil?
Kazım Karabekirin en önemli faaliyeti nedir?
Kareli defterde kaç sayfa olmalı?
Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar PDF nereden indirilir?
Kanın sıvı kısmına ne denir?
Kapalı havzaya dökülen akarsular nelerdir?
Katip online eğitim ne kadar sürüyor?
Karl Marks'ın ilk kitabı nedir?
Karl Jaspers'in varoluş felsefesi nedir?
Karbonhidrat dışı öncüllerden glukoz sentezi nedir?
Komodor ve amiral arasındaki fark nedir?
Kinetik enerji en çok nerede görülür?
Kaç tane manyetik kuantum sayı vardır?
Kimya Adası ve Görkem Hoca aynı mı?
Karne için hangi şablonlar kullanılır?
Kenger hangi bitki grubuna girer?
Klinik Psikoloji Doktora başvuruları nasıl yapılır?
Kapalı tohumlu ve açık tohumlu arasındaki fark nedir?
Karadağ neden bu kadar küçük?
Kaç tane metalik element vardır?
Katıların sıkıştırılabilmesi neye bağlıdır?
Kaç çeşit özelleşmiş hücre vardır?
Kaç çeşit dinazor nesli tükendi?
Kinetik ve mekanik enerji aynı şey mi?
Kalsiyum klorür ne işe yarar?
Kantinciler belgesi nereden alınır?
Kemiğin yapısı nedir?
Kitap özeti ve sinopsis arasındaki fark nedir?