İki ana safsata türü vardır:
Biçimsel olmayan safsatalar kendi içinde şu şekilde sınıflandırılır:
Biçimsel safsatalar ise şu şekilde örneklendirilebilir:
Bu sınıflandırmalar dışında daha spesifik safsata türleri de bulunmaktadır
Motte ve bailey safsatası, bir argümanın iki farklı pozisyonu birleştirdiği bir yanılgıdır: biri savunması kolay ve mütevazı ("motte"), diğeri ise daha tartışmalı ve zor savunulan ("bailey"). Bu safsatada, kişi önce tartışmalı pozisyonu savunur, ancak eleştirildiğinde sadece daha mütevazı olan pozisyonu savunduğunu iddia eder. Örnekler: "Ahlak toplumsal olarak inşa edilmiş bir kavramdır". David Bloor'un bilimsel bilgi sosyolojisi için güçlü programı, "bilimsel bilgi, insanların ne olduğunu kabul ettiği şeydir" fikrini kolayca savunulabilir bir pozisyon olarak kullanmış, ancak bilimsel bilginin diğer yaygın kabul gören inançlardan farklı olmadığını öne sürerek değerli olan "bailey"i hedef almıştır.
Safsata, bir düşünceyi ortaya koyarken ya da anlamaya çalışırken yapılan yanlış çıkarsamadır. Safsatalar ilk bakışta geçerli ve ikna edici gibi görülebilen ancak yakından bakıldığı zaman kendilerini ele verebilen sahte argümanlardır. Safsatalar iki temel gruba ayrılır: Biçimsel (formal) safsatalar. Serbest (informal) safsatalar.
Safsata örnekleri şunlardır: 1. Doğaya Başvurma Safsatası: Doğal olanın faydalı, olmayanın zararlı olduğunun iddia edilmesi. Örneğin, bitkisel tedavilerin doğal tedavilerden daha faydalı olduğunu savunmak. 2. Otoriteye Başvurma Safsatası: Bir konu hakkında karar verirken, konunun uzmanlarının görüşlerinin doğru kabul edilmesi. Örneğin, bir tarihçinin İsmet İnönü hakkındaki görüşlerini sorgulamadan kabul etmek. 3. Sahte Neden Safsatası: İki olay arasında temelsiz bir nedensel bağlantı kurulması. Örneğin, gezegen dizilimlerinin depremlere yol açmadığını bilmek gerekirken, böyle bir bağlantının iddia edilmesi. 4. Aceleci Genelleme Safsatası: Az sayıda örnekten yola çıkarak genellemeler yapılması. Örneğin, birkaç Sinop’luyla tanışıp Sinop’lular hakkında bir yargıya varmak. 5. Yenilik Safsatası: Yeni olan bir şeyin eski olandan daha iyi olduğunun iddia edilmesi. Örneğin, özelliklerine bakmadan yeni çıkan bir akıllı telefonun mevcut telefondan daha iyi olduğunu düşünmek. Diğer safsata türleri arasında ad hominem (kişiliğe saldırı), çoğunluğa başvurma ve cımbızlama safsatası da bulunmaktadır.
Felsefe'de safsatanın amacı, karşı tarafı ikna etmek veya dikkat çekmek için akıl yürütme sürecinde yanlışlıklar yapmaktır. Safsatalar, ilk bakışta geçerli ve ikna edici gibi görülebilen, ancak yakından bakıldığında sahte argümanlar olduğu anlaşılan yanlış çıkarımlardır. Safsatalar iki temel gruba ayrılır: 1. Biçimsel (formal) safsatalar: Cümlelerin mantıksal yapısındaki hatalardan kaynaklanır. 2. Biçimsel olmayan (informal) safsatalar: Gündelik hayatta sıklıkla karşılaşılan, anlam ve içeriğe bağlı hata türleridir.
Mantıkta safsataya neden olan bazı yanılgılar şunlardır: Doğaya başvurma safsatası. Otoriteye başvurma safsatası. Aceleci genelleme safsatası. Yenilik safsatası. Yanlış sebep safsatası. Ad hominem (kişiliğe saldırı) safsatası. Çoğunluğa başvurma safsatası. Daha fazla safsata türü için medium.com ve evrimagaci.org sitelerindeki ilgili içeriklere göz atılabilir.
En tehlikeli safsata olarak değerlendirilebilecek bir örnek, ad hominem (kişiye saldırı) safsatasıdır. Diğer tehlikeli safsata türleri arasında saman adam safsatası ve acındırma safsatası da bulunmaktadır. Safsatalar, günlük hayatta sık karşılaşılan ve mantık hataları içeren argümanlardır.
Hayır, ad hominem ve safsata aynı şey değildir. Safsata, akıl yürütürken, çıkarımlar yaparken veya argümanlar öne sürerken yapılan mantıksal hatadır. Ad hominem ise, bir safsata türüdür ve bir argümanın, argümanı ileri süren kişinin karakteri veya hareketleriyle ilişkilendirilerek reddedilmesi veya güvenilir bulunmamasına denir.
Eğitim
Kandilli'nin deprem haritası nasıl kullanılır?
Kaç çeşit safsata vardır?
Katılma ve ayrılma tepkimeleri nasıl ayırt edilir?
Kalıtsal olmayan mutasyonlar nelerdir?
Kayan iplikler hipotezi hangi kaslarda görülür?
Karasal iklim neden geniş bir alanda görülür?
Kinestetik ve dokunsal aynı şey mi?
Kezzap hangi elementlerden oluşur?
Karşılaştırmalı edebiyatı kimler okuyabilir?
Karbonat asit mi baz mı?
Kanguru Matematik 2018 soruları yayınlandı mı?
Kompozit ve kompozisyon arasındaki fark nedir?
Kara Harp Okulu kaç yıl eğitim veriyor?
Kaynaştırma eğitimi kaç yıl sürer?
Kant'ın en önemli felsefesi nedir?
Kesinlik ilkesi nedir felsefe?
Kitap okumak için hangi site?
Karnesi iyi olan öğrenciye ne yazılır?
Kireç taşının hammaddesi volkanik mi?
KLU'da mimarlık okunur mu?
Konide taban alanı var mı?
Kemik yaşıyla boy aynı şey mi?
KitUP gerçekten işe yarıyor mu?
Kazanım ve göstergeler kaç tane olmalı?
Kolayda örnekleme nedir?
Kimler ücretli öğretmenlik yapabilir?
Katabolik reaksiyonlarda su kullanılır mı?
Kant'a göre bilgi nasıl elde edilir?
Katı ve sıvı hal fiziği arasındaki fark nedir?
Kolaylaştırılmış difüzyon ile hücre zarını hangi maddeler geçer?
Karboksil ve karbonil grubu arasındaki fark nedir?
Kesen ve teğet arasındaki fark nedir?
Kolej ile lise arasındaki fark ne?
Kaymakamlık sınavı için hangi kaynaklar önemli?
Kesirleri bölme işleminde sadeleştirme yapılır mı?
Kasnak hangi basit makinedir?
Koful hayvan hücresinde küçük mü?
Kantitatif genetiğin temel ilkeleri nelerdir?
Kitap setleri kaç kitaptan oluşur?
Kaç çeşit damıtma yöntemi vardır?