Niteleme sıfatı ile adlaşmış sıfat arasındaki fark şu şekilde ayırt edilebilir:
Adlaşmış sıfatlar, çekim eki alabilir veya almayabilir ve anlam daralması yaşayabilir
Niteleme sıfatı bulmak için isme "nasıl?" sorusunu sormak gerekir. Bu soruya verilen cevap, varlığın özelliğini belirten niteleme sıfatını verir. Örnekler: - Renk bildirenler: mavi, kırmızı, sarı. - Biçim bildirenler: yuvarlak, kare, üçgen. - Durum bildirenler: temiz, kirli, yorgun. Özel isimlerle kullanılan niteleme sıfatları ise akrabalık, meslek ve saygı ifade eden unvanları içerir. Örnekler: - Ayşe teyze bize geldi. - Doktor Ali hastaları muayene etti. - Öğretmenimiz Ayşe Hanım çok iyidir.
Adlaşmış sıfatlar ve sıfat tamlamaları arasındaki fark, sıfatın kullanım şekline ve cümledeki işlevine bağlıdır. Adlaşmış sıfatlar, sıfat tamlamasındaki sıfatın, nitelediği isim düştüğünde tek başına kalması ve ismin yerini alması durumudur. Örnek: - Sıfat tamlaması: "Simitçi adamın çok fazla ürünü bulunuyor". - Adlaşmış sıfat: "Simitçinin çok fazla ürünü bulunuyor". Sıfat tamlaması ise, bir sıfatın bir ismi sayı, renk, biçim, hareket, durum bakımından nitelediği veya belirttiği kelime gruplarıdır. Örnek: - "Kırmızı elma" ifadesinde "kırmızı" sıfatı, "elma" ismini nitelendirir ve sıfat tamlaması oluşur.
Adi sıfat, Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre "değersiz, kötü, sıradan, hiçbir özelliği olmayan", "aşağılık, alçak" ve "bayağı" anlamlarına gelir. Örnek cümleler: "Sonra redingot devri geldi ve redingot içinden yarı uşak, yarı kapı kulu, riyakâr, adi bir nesil türedi." "Bunlar çok adi ve fena insanlardı." "Büyük bir nefretle bu adi yalanı reddederim."
Hayır, adlaşmış zamir ve adlaşmış sıfat aynı şey değildir. Adlaşmış sıfat, bir ismi niteler veya tanımlar, ancak zamir görevi görmez. Adlaşmış zamir ise bir ismi temsil eder veya yerine geçer.
Sıfat, isimlerin ya da diğer sıfatların önüne gelerek onları miktar, sıra, konum, renk, biçim gibi çeşitli yönlerden tanımlayan, tarif eden kelime türüdür. Sıfat örnekleri: Niteleme sıfatları: kırık bardak; sayın başkan; uzun köprü; yeşil araba; yuvarlak masa. Belirtme sıfatları: bu kalem; şu ağaç; o ev; üç elma; birinci sınav. Soru sıfatları: hangi kitap; kaç yaşında; ne kadar para. Adlaşmış sıfatlar: renklileri şu sepete, beyazları bu sepete ayır.
Adlaşmış sıfat, niteleme sıfatlarının çekim eki alarak veya almadan, niteledikleri ismin yerine geçecek şekilde kullanılmasıdır. Bazı adlaşmış sıfat örnekleri: Yaralı çocuk, annesini görünce sevindi. (Yaralı, çocuk yerine geçmiş). Makineleri kontrol ediyor, bozukları bir kenara ayırıyordu. (Bozukları, makine yerine geçmiş). Senin küçük yine bir yaramazlık peşinde. (Küçük, kişi yerine geçmiş). Adlaşmış sıfattan sonra bir ad geldiğinde anlam karışıklığı ortaya çıkıyorsa, bu adlaşmış sıfattan sonra virgül (,) getirilir.
Niteleme sıfatları, varlıkların renk, biçim, durum gibi kalıcı özelliklerini belirten sıfatlardır ve isime sorulan "nasıl?" sorusuna cevap verirler. Niteleme sıfatları şu şekilde ikiye ayrılır: 1. Basit niteleme sıfatları: Yapım eki almamış sıfatlardır. 2. Türemiş niteleme sıfatları: İsim veya fiil köklerine getirilen yapım ekleriyle oluşturulmuş sıfatlardır. Ayrıca, kaynaşmış birleşik sıfatlar ve kurallı birleşik sıfatlar gibi daha alt başlıklar da bulunmaktadır.
Blog
Niteleme sıfatı ve adlaşmış sıfat nasıl ayırt edilir?
Noyan ne anlama gelir?
Mücerrretin eş anlamlısı ne?
Noktalama işaretlerinin sıralaması nasıl yapılır?
Mücahit ne demek bulmaca?
Misyoner ingilizce ne demek?
Müzellek ve müzekkire ne demek Osmanlıca?
Moderasyon ne demek TDK?
Mutlak bulmaca ne demek?
Muvaffak ve muvazzaf arasındaki fark nedir?